Wetenschapsleer

by (1995)
ISBN-10 9035814320 ISBN-13 9789035814325
399 Flashcards en notities
14 Studenten

This summary is one of the 380.000 other summaries available on this platform. Learn more about your Study Smart Package.


Meer info

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Summary - Wetenschapsleer

  • 1 Wat is wetenschap

  • wat geeft wetenschap ons
    bepalen onze omgeving en beinvloeden onze maatschappelijke structuur en samenleving
  • benaderingen/uitgangspunten van wetenschap
    filosofie, geschiedenis,sociologie, antropologie
  • 1.1 relevantie en pretenties van de wetenschap

  • Wat is het vertrekpunt van deze cursus wetenschappen en hoe verandert deze focus later in de cursus. Wat voor soort benadering is dat?

     

     

    In de cursus is gekozen voor een opzet waarbij de filosofie van de wetenschappen het vertrekpunt is.

    Later in de cursus worden de geschiedenis, wetenschapssociologie en antropologie en de relatie tussen wetenschap en maatschappij behandeld.

    Wetenschapsleer is dan de integrale benadering van de wetenschappen vanuit deze invalshoeken

  • Filosofische bestudering in historisch perspectief. Wat bedoelt men daar mee? Welke wetenschappen heeft de filosofie na 1600 als studie genomen? En vanuit welk perspectief?

    Formuleer een vraag over de stof zoals 'Wanneer ontdekte Columbus Amerika?'

     

    De filosofie heeft (na 1600 ) de wetenschap als studie genomen. Niet alle wetenschappen maar alleen de wiskunde en natuurkunde (vooral de mechanica)

    Bovendien onderzocht ze deze vanuit een specifieke kentheoretisch of wetenschapsfilosofische vraagstelling.

  •  

    Wetenschap wordt vaak gezien als blackbox. Wat wordt daarmee bedoeld?

    Het geploeter/onderzoek geschiedt in de black box. Wetenschappers worden geacht nieuwe feiten en verbanden te ontdekken. Hoe dit georganiseerd blijft in die tijd op de achtergrond.

  • Wat waren de traditionele problemen van de wetenschap?

     

    -Kentheoretische rechtvaardiging van kennis

    -de sociaal-filosofische benadering van de wetenschap

  • Wat wordt bedoeld met de kentheoretische rechtvaardiging?

     

    Veel filosofen menen dat met kennis aanspraak gemaakt kan worden op geldigheid: zij gaan na op grond waarvan men de aanspraak op geldigheid of waarheid van kennis terecht of gerechtvaardigd kan noemen.
  • Formulee

    Filosofie als vertrekpunt

    In de cursus is gekozen voor een opzet waarbij de filosofie van de wetenschappen het vertrekpunt is.

    Later in de cursus worden de geschiedenis, wetenschapssociologie en antropologie en de relatie tussen wetenschap en maatschappij behandeld.

    Wetenschapsleer is dan de integrale benadering van de wetenschappen vanuit deze invalshoeken

     

    Filosofische bestudering in historisch perspectief

    De filosofie heeft (na 1600 ) de wetenschap als studie genomen. Niet alle wetenschappen maar alleen de wiskunde en natuurkunde (vooral de mechanica)

    Bovendien onderzocht ze deze vanuit een specifieke kentheoretisch of wetenschapsfilosofische vraagstelling.

     

    Black box

    Wetenschap wordt vaak gezien als blackbox. Het geploeter/onderzoek geschiedt in de black box. Wetenschappers worden geacht nieuwe feiten en verbanden te ontdekken. Hoe dit georganiseerd blijft op de achtergrond.

     

    De traditionele problemen

    -          Kentheoretische rechtvaardiging van kennis

    -          de sociaal-filosofische benadering van de wetenschap

     

    Kentheoretische rechtvaardiging.

    Veel filosofen menen dat met kennis aanspraak gemaakt kan worden op geldigheid: zij gaan na op grond waarvan men de aanspraak op geldigheid of waarheid van kennis terecht of gerechtvaardigd kan noemen.

     

    Wijsgeer Kant

    Het feitelijk gelden – de omstandigheid dan kennis feitelijk door velen voor waar gehouden wordt – betekent nog niet dat deze kennis ook waar is.

    Filosofen maken een scherp onderscheid met wat Kant noemde quaestio facti en quaestio juris. Tussen de vraag naar het feitelijk gelden en die naar het rechtmatige daarvan.

    Filosofie interesseert zich in de tweede vraag – het rechtmatige.

     

    Het fundament van kennis

    Wat zijn de fundamenten?

    ·         Empirische zintuiglijke gegevens, zoals de empiristen beweren?

    ·         Of stammen ze uit menselijk (of goddelijk of algemeen) bewustzijn, zoals de rationalisten beweren?

     

    De filosoof René Decartes (1596-1650)

    In zijn Discours de la Methode beschrijft hij zijn onvrede met de bestaande wetenschappen (behalve wiskunde) waarin geen werkelijke zekere kennis is te ontdekken.

    ·         Zijn – rationalistische – remedie is dat de wetenschappen zich ontdoen van de schijnkennis en in plaats daarvan uitgaan van ware, onbetwijfelbare, heldere en welonderscheiden ideeën.

    ·         Het verstand verschaft – mits goed gebruikt – deze inzichten die het gezochte fundament vormen.

    ·         Men kan dan op deductieve wijze, ware kennis afleiden over de meest uiteenlopende gebieden.

     

    Modelwetenschappen / normatief

    Sinds de 17e eeuw onderzoeken filosofen de geldigheid en waarheid. Daarbij gelden wiskunde en natuurwetenschappen als model. Deze wetenschappen produceerden geldige en zekere kennis. De filosofen waren dus normatief of voorschrijvend bezig: zij stelden maatstaven op waaraan de wetenschappen moesten voldoen.

     

    Sociaal-filosofische rechtvaardiging

    Wetenschappen produceren niet uitsluitend kennis,. Zij zijn ook van grote betekenis voor de welvaart en het welzijn van de maatschappij.

    Wetenschappen zijn een groot goed. Ze zullen de vooruitgang van de mensheid bewerkstelligen of,  volgens Francis Bacon,  het paradijs op aarde brengen.

     

    Wetenschapskritische benadering

    De vraag of wetenschap wel een positieve uitwerking heeft op de maatschappij.

    ·         In de theorie van Marx staat een belangrijke beschouwing over de rol van de wetenschap in de maatschappij en het misbruik dat de heersende klasse maakt van de wetenschap.

    ·         In de 20e eeuw wordt de kritische beschouwing breder ontwikkeld. Het is niet alleen een instrument dat ten goede of ten kwade kan worden gebruikt. De wetenschappen vertonen een inherent onderdrukkend karakter. Frankfurter Schule, Franse cultuurcritici en feministische kringen.

     

    Verschillende invalshoeken bij onderzoek naar het verschijnsel wetenschap

    ·         Geschiedenis van de wetenschap. Actuele vragen in historisch perspectief,  belangrijke ontdekkingen en relaties met andere onderzoekers

    ·         Wetenschapssociologie en antropologie. Hoeveel wetenschappers werken waar, en waarom, en vragen als: welke maatschappelijke factoren dragen bij tot succesvolle wetenschap

    ·         Economisch en financiële aspecten.  Kosten/baten. Hoeveel koste het onderzoek, wat levert het op (direct en indirect).

    ·         Psychische aspecten. Wat is in het geding wanneer we een moreel oordeel geven. Over welke communicatievaardigheden moet iemand beschikken om onderzoek te kunnen doen. Verder rol hebben waarneming, creativiteit, denkprocessen enz.

     

    Wetenschappelijke benaderingen

    In toenemende mate is men zich ervan bewust dat traditionele wetenschapsfilosofische kwesties nooit door logische of filosofische argumentaties alleen opgelost kunnen worden.

     

    Twee algemene opmerkingen over de relatie tussen filosofie en wetenschappen mbt de wetenschappen

    ·         Wetenschappelijke benaderingen hebben een wetenschappelijke pretentie. Zij produceren kennis van dezelfde aard als die van andere wetenschappen. En kunnen daarom weer onderzocht worden.

    ·         Vanuit de sociale filosofie bezien, kunnen de genoemde wetenschappen de maatschappelijke waarde van de wetenschap niet volledig beantwoorden. Omdat deze wetenschappen zelf ook gebruik maken van de te onderzoeken methoden ter structurering van maatschappelijke relaties, roepen zij precies dezelfde vragen op als de wetenschappen die zij tot object van onderzoek hebben.

     


    r een notitie over de tekst
Read the full summary
Access this and thousands of other high quality summaries by creating your eFaqt account.

Voorbeelden van vragen in deze samenvatting

Met welke onderwerpen hield de filosofie zich voornamelijk bezig?
4
Welke twee vragen hebben de filosofen zich gesteld sinds de opkomst van de moderne wetenschappen?
4
Welke begrippen spelen een centrale rol bij de filosofische analysen?
4
Waar wordt met kennis aanspraak op gedaan?
4
Pagina 1 van 88