Van Apeldoorn's Inleiding tot de studie van het Nederlandse recht

by (22e dr.)
ISBN-10 9013042228 ISBN-13 9789013042221
5153 Flashcards en notities
153 Studenten

Studeer slimmer met eFaqt samenvattingen

  • Beschikbaar voor computer, tablet, telefoon en op papier
  • Vragen met antwoorden over de leerstof
  • Ongelimiteerde toegang tot 300.000 online samenvattingen
  • Tools voor slim studeren & timers voor betere resultaten

Bekijk deze samenvatting

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Van Apeldoorn's Inleiding tot de studie van het Nederlandse recht

  • 1 Plaats en functie van het recht

  • Waarom is het onmogelijk een definitie van het recht te amken die iedereen bevredigd?
    Dat komt omdat recht niet bestaat uit grijpbare materie en niet beantwoordt aan waarneembare werkelijkheid, hoewel sommigen menen dat het recht zichtbaar is in zijn uitwerking, zijn effect binnen de samenleving bestaat het toch vooral in de menselijke geest.
  •  Geef globaal aan hoe het verband is tussen wet en rechterlijke beslissing

    Volgt

  • Definitie en beschouwingswijze van recht
    Ordening van menselijke levensverhouding
  • http://www.rechtspraak.nl/Pages/default.aspx
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Rechtbank_(Nederland)

  • Waar komt het begrip recht vandaan?
    Het recht is de kunst van het goede en billijke. de ars boni et aequi
  • Waarom is het onmogelijk een definitie van het recht te maken die iedereen bevredigd?
    Dat komt omdat recht niet bestaat uit grijpbare materie en niet beantwoordt aan waarneembare werkelijkheid
  • Wat is het functie van het recht?
    Vreedzame ordening v.d. samenleving.
  • v
  • Bestaat er ook recht buiten de wet om?
    Ja
  • Wat is het juridische begrip wet?
    Een besluit dat zich kenmerkt door een specifieke wijze van totstandkoming, te weten een besluit v.d. regering en de volksvertegenwoordiging gezamenlijk.
  • Waarom is het onmogelijk een definitie van het recht te maken die iedereen bevredigd?
    Dat komt omdat recht niet bestaat uit grijpbare materie en niet beantwoordt aan waarneembare werkelijkheid
  • Welke vereiste zijn nodig voor een vreedzame ordening?
    - Rechtvaardigheid
    - Rechtzekerheid
  • Noem de verschillende rechtszekerheidsvereisten.
    Het recht moet:
    1) voor iedereen kenbaar zijn
    2) een zekere bestendigheid hebben
    3) niet met terugwerkende kracht worden ingevoerd
  • Wat houd het in, dat recht voor iedereen kenbaar moet zijn?
    - voor iedereen toegankelijk
    - niet slechts inzichtelijk voor ingewijden
  •  Geef globaal aan hoe het verband is tussen wet en rechterlijke beslissing
    De wet wordt als maatstaaf voor de rechter en zijn uitspraak gehanteerd
  • Welke beschouwingswijzen van recht kennen wij?
    1) Formele (positivistische) rechtsbegrip
    2) Materiële (natuurrechtelijke) rechtsbegrip 
    3) Synthese (Legisme v.s. Interpretatie)
    4) Historische rechtsbeschouwing
    5) Realistische rechtsbeschouwing
  •  Geef globaal aan hoe het verband is tussen wet en rechterlijke beslissing
    de rechter hanteert het wetboek als maatstaaf
  • Wat houd het rechtsbegrip Formele (positivistische) in?
    Formeel recht / positivistische recht
    Recht gekoppeld aan overheidsgezag 

    Recht wordt beoordeeld a.d.h.v. herkomst en niet door de inhoud.
  • Wat is objectief recht?
    Het objectief recht regelt de betrekkingen tussen personen; het maakt die tot rechtsbetrekkingen.
  • Wat houd het rechtsbegrip Materiële (natuurrechtelijke) in?
    Materieel recht / natuurrechtelijke recht
    Recht dat inhoudelijk voldoet aan eisen van de menselijke rede

    Recht wordt beoordeeld a.d.h.v. inhoud, die gevonden wordt in de mens zelf
  • Wat houd de epicureïsche filosofische stroming in?
    - Mens streeft naar rust
    - Mens wil geen anarchie
  • Als men bereid is om macht over te dragen aan staat die regels stelt t.b.v. vreedzame ordening v.d. samenleving, dan valt dit onder welk soort recht?
    Formeel recht (positivistische rechtsbegrip)

    (Het is gerealteerd aan de epicureïsche filosifische stroming)
  • Op welke manier onderscheid het formele recht, het recht?
    Van het recht zoals het is (positieve recht)
      van het recht zoals het zou moeten zijn (utilisme)
  • Wat wordt verstaan onder utilisme?
    Recht zoals het zou moeten zijn
    "The greatest happiness for the greatest number" (Jeremy Bentham)

    Kenmerk van het Formeel recht (beoordeling op de inhoud)
  • Wat wordt verstaan onder het positieve recht?
    Recht zoals het is.

    Kenmerk van het Formeel recht (inhoud wordt geleidt door het utilitarisme = max. geluk voor max. aantal mensen)
  • Herbert Hart onderscheid welke regels?
    1) Primaire regels
    2) Secundaire regels

    Kenmerk van het Formeel recht (recht gekoppeld aan overheidsgezag)
  • Wat zijn primaire regels?
    Primaire regels (Herbert Hart)
    Tot de burger gerichte gedragsvoorschriften

    Kenmerk van het Formeel recht (recht gekoppeld aan overheidsgezag)
  • Wat zijn secundaire regels?
    Secundaire regels
    Maken het mogelijk gedragsregels als rechtens bindend te erkennen en regelen hun schepping, wijzigingen en toepassing
  • Wat is Legisme
    Als recht wordt vereenzelvigd met de letter van de wet
  • Wat is wetspositivisme?
    Als recht wordt vereenzelvigd met de letter van de wet
  • Hoe wordt een extreme vorm van formeel recht genoemd?
    Legisme / Wetspositivisme

    = Als recht wordt vereenzelvigd met de letter van de wet
  • Gerichte gedragsvoorschriften tot de burger zijn?
    Primaire regels (Herbert Hart)

    Behorend tot het Formeel recht
  • Gedragsregels die het mogelijk maken als rechtens bindend te erkennen en regelen hun schepping, wijzigingen en toepassing, zijn?
    Secundaire regels (Herbert Hart)

    Behorend tot het Formeel recht
  • Waar wordt materieel recht op getoetst?
    Rechtvaardigheid
  • Stoïsche rechtsleer houdt in?
    Dat het recht niet alleen kan zijn wat een toevallige overheidsinstantie voorschrijft (Formeel recht), het dient ook inhoudelijk te worden getoetst, namelijk op zijn rechtvaardigheid (Materieel recht).
  • Welke maatstaf kent het materieel recht?
    De menselijke ratio of rede

    Materieel recht = Recht wordt beoordeeld a.d.h.v. inhoud, die gevonden wordt in de mens zelf  
  • Wat houd "Lex naturalis" in?
    De menselijke ratio of rede

    Kenmerk van Materieel recht (recht ad.h.v. inhoud, die in de mens zelf zit)
  • Synoniemen voor Materieel recht
    - Lex naturalis (de menselijke ratio of rede)
    - Natuurrecht (zit in de mens zelf)

    Materieel recht = Recht wordt beoordeeld a.d.h.v. inhoud, die gevonden wordt in de mens zelf
  • Vertaling van "Lex aeterna"
    Hoogste rede (god)

    * Afgeleide van "Lex naturalis" (de menselijke ratio)
    * Kenmerk van Materieel recht   
  • Betekenis van "Lex aeterna"
    De eeuwige wil van God (Lex divina)

    * Het is de hoogste rede
    * Afgeleide van "Lex naturalis" (de menselijke ratio)
    * Kenmerk van Materieel recht 
  • Wat houd "Lex divina" in?
    - Het is de eeuwige wil van God (Lex divina)
    - Daardoor de hoogste reden (Lex aeterna)
    - Een afgeleide van "Lex naturalis" (De menselijke ratio/rede)  
    - Kenmerk van Materieel recht (Recht wordt beoordeeld a.d.h.v. inhoud, die gevonden wordt in de mens zelf) 
  • Welke voorschriften behoren niet tot formeel recht (positivistische)
    Niet behorend tot formeel recht:
    Voorschriften die zich tot één enkel persoon richten 

    vb. Aan een vergunning verbonden voorwaarden
  • Wat kan niet onder het materiële (natuurrechtelijke) rechtsbegrip vallen?
    Onder het materiële rechtsbegrip kunnen niet zaken vallen zoals:
    - Roof
    - Doodslag

    Kenmerk materieel recht = recht vindt de mens in zichzelf (lex naturalis)
  • Wat houden contractstheorieën in?
    De mens aanvaardt regels ook als die tegen natuurrecht/rechtvaardigheid ingaan.
  • Wat schreef Hobbes over legisme v.s. interpretatie?
    'our lawyers are agreed (...) that not the letter, (...) but that which is according to the interpretation of the legislation, is the law' and 'All laws (...) have need of interpretation'

    'Onze juristen zijn het erover eens (...) dat niet de letter van de wet recht is, (...) maar datgene wat overeenstemt met de bedoeling van de wetgeving'en 'Alle wetten (...) behoeven interpretatie.'
  • Locke wilde een scheiding in?
    "Two treatises of goverment"
    - Wetgevende macht
    - Uitvoerende macht

    Deze strikte scheiding houdt verband met het legisme v.s. interpretatie
    (Legisme = recht strik op de letter van de wet)
  • Wat houdt trias politica in?
    Strikte scheiding tussen:
    - Wetgevende macht
    - Uitvoerende macht
    - Rechtsprekende macht
  • Wie bepleitte de trais politica?
    Montesquieu

    Gesteund op Locke ("Two treatises of goverment")
  • Noem een aantal beginselen van het wettelijke systeem:
    - beginsel van contractvrijheid in het civiele recht
    - indemniteitsbeginsel in verzekeringsrecht
    - beginsel v/e goede procesorde
    - beginsel van behoorlijk bestuur
  • Waar verwijst de wet naar?
    - Redelijkheid
    - Billijkheid
Lees volledige samenvatting
Maak nu je eigen eFaqt account aan voor toegang tot deze en duizenden andere hoge kwaliteit samenvattingen.

Voorbeelden van vragen in deze samenvatting

Waarom is het onmogelijk een definitie van het recht te amken die iedereen bevredigd?
33
Waar komt het begrip recht vandaan?
30
Welke rol speelde het Romeinse recht in onze streken?
29
Hoe komt het dat het Romeinse recht uiteindelijk aanvaard werd? (receptie)
28
Pagina 1 van 150