Samenvatting Rechtsoriëntatie

-
ISBN-10 900180795X ISBN-13 9789001807955
1287 Flashcards en notities
32 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Rechtsoriëntatie". De auteur(s) van het boek is/zijn G W van der Voet. Het ISBN van dit boek is 9789001807955 of 900180795X. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Rechtsoriëntatie

  • 1 Terreinverkening

  • BOEK H1.2.3 wat houdt een overeenkomst allemaal in?
    • De jurist noemt afspraken die mensen met elkaar maken overeenkomsten.
    • De mensen die zo'n overeenkomst sluiten, noemen we contractanten of partijen.
    • Uit zo'n overeenkomst vloeien wederzijdse rechten en plichten voort (deze duidt men aan met de term verbintenissen)
    • Uit de overeenkomst vloeien dus verbintenissen voort.
  • 4 Nederlandse rechtsbronnen?
    1De wet
    2Gewoonte
    3Rechtspraak
    4Verdrag
  • Leerdoel

    Toepassen van wetsartikelen van de diverse wetboeken.
  • BOEK H1.2.3 Privaat- en Publiekrecht


    Wat houdt privaatrecht in?
    I/h Privaat recht staan de particuliere belangen van individuen centraal. 
    Het gaat om de relatie burger tegenover burger.
    Men noemt het daarom ook wel burgerlijk recht of civiel recht

    De 2 zeer belangrijke rechtsgebieden binnen het privaatrecht zijn:
    1. Verbintenissenrecht
    2. Ondernemingsrecht


    Wat houdt Verbintenissenrecht in?
    De afspraken die mensen met elkaar maken staan centraal en worden beheerst door het verbintenissenrecht. De jurist noemt deze afspraken overeenkomsten.

    De mensen die zo'n overeenkomst sluiten, noemen we contractanten of partijen

    Uit zo'n overeenkomst vloeien wederzijdse rechten en plichten voort. Deze duidt men aan met de term verbintenissen. Uit de overeenkomst vloeien dus verbintenissen voort.
  • Totstandkoming wet in formele zin?
    -Wet wordt ontworpen op desbetreffende departement
    -Behandeling ministerraad
    -Voor advies naar Raad van State
    -Behandeling Tweede kamer
    -Doorsturen naar Eerste Kamer
    -Bekrachtiging
    -Ondertekening
    -Publicatie Staatsblad
  • Leerdoel

    Beschrijven van het geldende recht en de systematiek van het recht
  • BOEK H1 Er is i/d Nederlandse samenleving, e/i het bijzonder onder de rechtsgeleerden, een soort consensus ontstaan dat we de volgende bronnen als rechtsbronnen beschouwen: (4)
    1. De wet
    2. De gewoonte
    3. De rechtspraak
    4. Het verdrag
  • Totstandkoming verdrag?

    -Onderhandelingen door vertegenwoordigers
    -Sluiten verdrag
    -Ondertekening ministers
    -Naar Staten-Generaal voor goedkeuring
    -Ratificatie
    -Bekendmaking Tractatenblad

     

  • wat zijn rechtsbronnen?
    rechtsbronnen zijn identificatiemiddelen aan de hand waarvan we rechtsregels kunnen onderscheiden van andere regels van moraal, religie en fatsoen. 
    Alle regels die uit deze bronnen voortvloeien, zijn rechtsregels en behoren tot het positieve recht.
  • BOEK H1 Net als zoveel andere woorden die binnen de rechtswetenschap worden gehanteerd, heeft het woord wet meer dan 1 betekenis, namelijk:
    1. Wet in formele zin
    2. Wet in materiele zin
  • In Nederland erkende rechtsbronnen:
    In onderlinge rang weergegeven:
    • het verdrag
    • de wet (onderlinge rangorde: Statuur, Grondwet, organieke wetten).
    • de (vaste) jurisprudentie
    • de gewoonte
  • BOEK H1, Wat verstaan we onder 1. wet in formele zin?
    Ieder gezamenlijk besluit v/d regering en Staten-Generaal dat volgens een bepaalde procedure tot stand is gekomen.
  • Wat is een wet in formele zin en hoe komt deze tot stand?
    Een wet in formele zin is een wet vastgesteld door de regering en de (Eerste en Tweede Kamer der) Staten - Generaal. 

    Totstandkoming bepaalt in artikel 81 van de Grondwet.

    • Regering en Tweede Kamer recht van initiatief.
    • Ontwerp Wet door ambtenaren op het departement van de betreffende minister.
    • Wetsontwerp behandeld in de Ministerraad
    • Ter advies voorgelegd aan de Raad van State
    • Na advies Raad van State voorgelegd aan speciale commissie Tweede Kamer. stelt een (Voorlopig) Verslag op over het wetsontwerp.
    • Verslag wordt gezonden naar de regering, die regeert met een Memorie van Antwoord.
    • Openbare behandeling in Tweede Kamer. Tijdens behandeling indienen van amendementen (voorstellen tot wijziging).
    • Wetsvoorstel voorgelegd aan de Eerste Kamer.(eenzelfde verloop, geen recht van amendement)
    • Wanneer beide Kamers het voorstel goedgekeurd hebben, wordt het aan de Koning(in) voorgelegd ter bekrachtiging.
    • Na ondertekening door de vorst(in) wordt het wetsvoorstel gepubliceerd in het Staatsblad, waardoor het 'kracht van wet' krijgt.
  • BOEK H1, Wie hebben het recht van initiatief en wat houdt het in?
    Zowel de regering als de Tweede Kamer, dat wil zeggen het recht om wetsvoorstellen in te dienen.
  • Wat is een wet in materiële zin?
    Een wet in materiële zin is een besluit van een daartoe bevoegd orgaan dat algemeen verbindende voorschriften bevat. 
    De aanduiding materieel duidt erop dat de bepaling naar inhoud als wet kan worden beschouwd.

    voorbeeld: Plaatselijke verordening. uitgevaardigd door de gemeente.
  • BOEK H1.1.1, Wet in formele zin: Waar wordt een wet meestal ontworpen? Wat zijn de stappen?
    • Op het departement v/d minister die over het onderwerp gaat waarop het wetsvoorstel betrekking heeft.

    • Dat onderwerp wordt dan behandeld i/d ministerraad en 

    • Vervolgens voor advies naar de Raad van State gezonden.

    • Daarna kan het wetsvoorstel worden ingediend bij de Tweede Kamer, die een speciale commissie een (Voorlopig) Verslag over het wetsontwerp laat opstellen.

    • Dit verslag wordt weer gezonden naar de regering, die daarop reageert met een Memorie van Antwoord.

    • Pas daarna kan de openbare behandeling i/d Tweede Kamer plaatsvinden, waarbij de minister het voorstel verdedigt. Tijdens de behandeling kan de Tweede kamer amendementen indienen.

    • Wanneer het wetsvoorstel door de Tweede Kamer is gekomen, gaat het naar de Eerste Kamer. Daar volgt in grote lijnen dezelfde behandeling, maar met dit belangrijke verschil dat de Eerste Kamer geen recht van amendement heeft.

    • Wanneer ook de Eerste kamer het wetsvoorstel goedkeurt, wordt het a/d koning(in) voorgelegd voor bekrachtiging. 

    • Na ondertekening v/d wet door de vorst(in)  wordt deze ten slotte bekendgemaakt door een publicatie i/h Staatsblad.

    • Pas door deze publicatie treedt de wet in werking en krijgt 'kracht van wet'.
  • Categorieën van wetten
    • Wet in formele zin, niet in materiële zin (wet in bloot formele zin)
    VB: Goedkeuringswet en een begrotingswet.

    • Wet in materiële zin, niet in formele zin (wet in bloot materiële zin)
    VB: Algemene plaatselijke verordening

    • Wet in formele én materiële zin.
    VB: Burgerlijk Wetboek, Wetboek van Strafrecht en de Huurwet
  • BOEK H1.1.1 Wat zijn amendementen?
    Voorstellen tot wijziging v/h wetsontwerp
  • Hiërarchie in wetgeving
    1. Een hogere wet gaat voor een lagere;
    2. Een latere wet gaat voor een eerdere;
    3. Een bijzondere wet gaat voor algemene.
  • BOEK H1.1.1 Wet in formele zin: Het verschil tussen Tweede Kamer en Eerste kamer bij de stappen bij een indiening van een wet.
    • Tweede Kamer kan tijdens de behandeling amendementen indienen
    • Eerste Kamer heeft geen recht van amendement
  • Wat is codificatie en wanneer gaat men over tot codificatie?
    Codificatie is het vastleggen van de gehele rechtsstof in wetten.

    Men gaat over tot codificatie als de rechtsonzekerheid te groot is, omdat er een heel web van interpretatie geweven is rondom de wet. Men kan het recht niet rechtstreeks leren kennen uit de wet.  
  • BOEK H1.1.1 Er zijn 3 categorieen WETTEN te onderscheiden (categorien):
    1. Wetten in formele zin, niet in materiele zin (wet in bloot of louter formele zin)
    2. Wetten  in formele en materiele zin.
    3. Wetten  in materiele zin, niet in formele zin. (wet in bloot materiele zin).
  • Scheiding der machten
    Theorieën van Montesquieu (1689-1755). De leer van de scheiding der machten.

    Montesquieu onderscheidde een drietal staatsfuncties:
    1. De wetgevende functie;
    2. De uitvoerende functie;
    3. De rechterlijke functie.

    Nederland kent geen zuivere scheiding. 
  • BOEK H1.1.1 Voorbeelden van 1. wetten in bloot formele zin zijn (1.Wetten die alleen wet in formele zijn zijn en geen wet in materiele zin):
    • Een goedkeuringswet v/e verdrag 
    • Een  begrotingswet
  • Vereisten gewoonterecht
    Er moet voldaan zijn aan twee vereisten:
    1. herhaling van gedragingen (een vaste gedragslijn)
    2. de overtuiging dat men zich zo behoort te gedragen als gevolg van een rechtsplicht (de opinio necessitatis)
  • BOEK H1.1. Voorbeelden va wetten in formele zin tevens in 2. materiele zijn zijn:
    • Het Burgelijk Wetboek
    • Het Wetboek van strafrecht
    • Huurwet
    • Opiumwet
    • Wegenverkeerswet
  • Rechtspraak, wat is het?
    Rechtspraak is het geheel van juridische uitspraken van rechtsprekers. De jurisprudentie vormt een richtlijn voor de rechtspraak in latere, soortgelijke gevallen.
  • BOEK H1.1.1 Voorbeelden van 1. wetten in bloot formele zin zijn (1.Wetten die alleen wet in formele zijn zijn en geen wet in materiele zin):
    • Een goedkeuringswet v/e verdrag 
    • Een  begrotingswet


    Hoe komen deze tot stand?
    Door samenwerking van regering en Staten-Generaal, zonder dat gezegd kan worden dat ze algemene de burgers bindende regelingen bevatten
  • Leerdoel

    Classificeren van de begrippen objectief en subjectief recht, materieel en formeel recht en publiek- en privaatrecht
  • BOEK H1.1.1 Wat betekent de hierarchie in de wetgeving?
    Wettelijke bepalingen kunnen in strijd zijn met elkaar. Het is dan van belang om te weten dat niet alle wetten van gelijke rangorde zijn: er is een hierarchie.
  • Vaste jurisprudentie en arresten.
    Wanneer er een bepaalde regel in de rechtspraak steeds wordt gevolgd om rechtsongelijkheid en rechtsonzekerheid tegen te gaan, spreken we van vaste jurisprudentie

    Arresten zijn uitspraken van de Hoge Raad. Dit is ons hoogste rechtscollege die de taak heeft om de rechtseenheid en de rechtszekerheid in de rechtspraak te bewaren.
  • BOEK H1.1.1 Wat betekent de hierarchie in de wetgeving?
    Wettelijke bepalingen kunnen in strijd zijn met elkaar. Het is dan van belang om te weten dat niet alle wetten van gelijke rangorde zijn: er is een hierarchie.

    Er zijn 3 regels a/d hand waarvan bij strijdigheid kan worden bepaald welke wettelijke regeling voorrang heeft. Dit zijn:
    1. Een hogere wet gaat voor een lagere
    2. Een latere wet gaat voor een eerdere
    3. Een bijzondere wet gaat voor een algemene
  • Het verdrag en hoe komt deze tot stand
    Bij een verdrag gaat het om een internationale overeenkomst tussen staten in geschreven vorm. Een verdrag staat in de hiërarchie boven de overige rechtsbronnen.

    Hoe komt deze tot stand?
    • onderhandelingen door vertegenwoordigers van de staten die hiervoor een volmacht krijgen.
    • bij overeenstemming, gaat men over tot het sluiten van het verdrag.
    • verdragsinhoud wordt opgesteld en wordt ondertekend door de bevoegde ministers.
    • Ter goedkeuring voorgelegd aan de Staten-Generaal.

    Hoe geschiedt de goedkeuring?
    • Staten - Generaal spreken zich uitdrukkelijk uit, in de vorm van de goedkeuringswet.
    • Na goedkeuring volgt ratificatie. (zover vereist). Er wordt een oorkonde van bekrachtiging opgemaakt. 
    • Deze wordt bij bilaterale verdragen (verdrag tussen twee landen) uitgewisseld en bij multilaterale (verdrag tussen meer dan twee staten) op een bepaalde plaats gedeponeerd.
    • bekendmaking in Tractatenblad
  • BOEK H1.1.1 Wat betekent codificeren?
    Het vastleggen v/d gehele rechtsstof in wetboeken.
  • Mag de Nederlandse rechter wetten toetsen aan de Grondwet?
    Wetten in formele zin niet. 
    Deze zijn bij de totstandkoming door de wetgever in formele zin al getoetst.

    Alle lagere wetten (ministeriële regelingen, provinciale regelingen, APV's enzvoort) mogen wel worden getoetst aan de Grondwet.
  • Wat betekent recht van initiatief?
    Het recht om wetsvoorstellen in te dienen
  • Onderscheidingen in het Nederlandse recht
    • objectief en subjectief recht;
    • materieel en formeel recht;
    • publiek- en privaatrecht.
  • BOEK H1.1.1. Wanneer gaat met tot codificatie over?
    Wanneer de rechtsonzekerheid onder de oude toestand te groot is geworden

    (wanneer men het richt niet meer rechtstreeks u/d wet kan leren kennen, omdat rondom die wet een heel web van interpretatie geweven is.)

    Codificatie geeft dan voor enig tijd rechtszekerheid.
  • Wat is objectief en subjectief recht?
    Objectief recht is het recht dat op een bepaald tijdstip en op een bepaalde plaats geldt. Het geheel van normen en regels dat uit rechtsbronnen voortvloeit, ook wel positief recht genaamd.

    Subjectief recht is een concreet recht van een bepaald persoon, dat voortvloeit uit het objectief recht.

    VB: 'ik koop een auto' . Juridisch betekent dit dat ik een koopovereenkomst sluit. De koopovereenkomst is door de wetgever geregeld in het objectieve recht. Uit de koopovereenkomst vloeien voor beide partijen subjectieve rechten voort. Koper heeft recht op levering en de verkoper recht op betaling. 

  • BOEK H1.1.1 Montesquieu (leer v/d scheiding der machten) onderscheidde 3 staatsfuncties:
    1. Wetgevende functie
    2. Uitvoerende functie
    3. Rechterlijke functie
  • Wat is materieel en formeel recht?
    Het materieel recht is het recht waarin de inhoud centraal staat. deze wijst de strafbare gedragingen en de toepasselijke straffen aan.

    Het formeel recht is procedureel van aard en geeft aan op welke wijze een proces gevoerd moet worden. Het regelt het onderzoek en de beslissing in strafzaken.


  • BOEK H1.1.2 Wat zijn de vereisten gewoonterecht (2)?
    1. Herhaling van gedragingen (een vaste gedragslijn)
    2. Overtuiging dat men zich zo behoort te gedragen als gevolg v/e rechtsplicht (de opinio necessitatis).
  • Wat regelt het Privaatrecht en wat is hier onderdeel van?
    Het privaatrecht regelt de verhoudingen en de afspraken tussen burgers onderling. Onderdelen daarvan zijn 
    • het goederenrecht;
    • het verbintenissenrecht;
    • het familierecht;
    • het arbeidsrecht;
    • het huurrecht ;
    • het algemeen vermogensrecht;
    • het ondernemingsrecht.
  • BOEK H 1.1.3 Wat is de taak v/d rechter en hoe gebeurt dit?
    Het is de taak v/d rechter o/d wet uit te leggen.

    Dit resulteert i/e rechterlijke uitspraak/vonnis (in sommige gevallen wordt ook wel gesproken v/e beschikking of v/e arrest).
  • Wat regelt het Publiekrecht en wat is hier onderdeel van?
    Het publiekrecht regelt de verhoudingen tussen overheid en burger; het gaat om zaken waarbij de overheid opereert als gezagdrager. Bij overtreding van de regels kan een sanctie worden opgelegd.
    Onderdelen hiervan zijn
    • het strafrecht;
    • het staatsrecht;
    • het bestuursrecht.

    In tegenstelling tot het privaatrecht staat in het publiekrecht het algemeen belang centraal.
  • BOEK H1.1.3 Wat is een vonnis?
    Een concrete beslissing die slechts de partijen i/h geding (die zich tot de rechter hebben gewend) bindt.
  • Welke staatsvorm kennen we in Nederland en wat houdt deze staatsvorm in?
    De Nederlandse staatsvorm wordt wel aangeduid als een constitutionele monarchie met parlementair stelsel. Dit betekent dat er in ons land een koning(in) aan het hoofd staat en geen president. Deze koning(in) mag niet naar willekeur optreden, maar is gebonden aan de grondwet of constitutie (rechten en plichten van vorst(in)) . Vandaar dat we spreken van een constitutionele monarchie.

    Met parlementair stelsel wordt een bepaald systeem van democratische besluitvorming aangeduid. Het betekent dat de burgers de politieke beleids- en besluitvorming niet direct kunnen beïnvloeden, maar alleen indirect, door middel van een door de burgers gekozen parlement.
  • BOEK H1.1.3 Wat zijn rechtsregels?
    Algemeen en abstract van aard: zij zijn van toepassing op eenieder op alle gevallen die a/d i/d rechtsregel genoemde voorwaarden voldoen.
  • BOEK H1.1.3  Waarom zijn rechters geneigd om uitspraken m.b.t. soortgelijke gevallen, van henzelf of van collega's, te volgen?
    Om rechtsongelijkheid (verschillende beslissingen in soortgelijke gevallen) en rechtsonzekerheid (onzekerheid omtrent de uitkomst v/e juridische procedure) zo veel mogelijk tegen te gaan.
  • BOEK H1.1.3 Wat betekent jusiprudentie?
    Wanneer nu een bepaalde regel i/d rechtspraak steeds wordt gevolgd.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Voorbeelden van vragen in deze samenvatting

Wat is codificatie?
9
Hoe komt een verdrag tot stand?
9
Waar kan een BAS uit bestaan?
9
BOEK H1.1.1 Montesquieu (leer v/d scheiding der machten) onderscheidde 3 staatsfuncties:
9
Pagina 1 van 150