metabolisme en toxicologie

by (2016)
438 Flashcards en notities
2 Studenten

Studeer slimmer met eFaqt samenvattingen

  • Beschikbaar voor computer, tablet, telefoon en op papier
  • Vragen met antwoorden over de leerstof
  • Ongelimiteerde toegang tot 300.000 online samenvattingen
  • Tools voor slim studeren & timers voor betere resultaten

Bekijk deze samenvatting

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - metabolisme en toxicologie

  • 1 college 1 dag 1

  • Wat betekent off label use?
    Dit betekent dat een geneesmiddel wordt voorgeschreven bij een aandoening waarvoor het in eerste instantie niet voor is geproduceerd. Dit is gebaseerd op de ervaring van artsen en dus niet op klinische onderzoeken.
  • Wat doen de CBG, EMA en de FDA?
    european medicine agency. food and drug administration. college ter beoordeling van geneesmiddelen. 
    Zij bepalen de balans tussen de gewenste en de ongewenste effecten van een geneesmiddel. Deze balans is afhankelijk van het soort ziektebeeld en de bijwerkingen.
  • Wat is het verschil tussen on-target en off-target toxiciteit?
    Bij on-target ontstaat de toxiciteit doordat het in eerste instantie gewenste farmacologische effect, overmatig wordt bereikt. Bijv. een te sterke bloeddrukdaling bij hypertensie.  De dosis-respons curve loopt dan parallell aan het beoogde effect. 
    Bij off-target ontstaat de toxiciteit doordat het geneesmiddel deze op een andere plaats in het lichaam veroorzaakt dan via de manier waarop het farmacologisch effect bereikt wordt.  De dosis respons curve loopt dan heel anders dan dat de dosis respons curve loopt van het farmacologisch gewenste effect.
  • Welke soorten ongewenste effecten zijn er zoal?
    - verstoring van de fysiologische functies
    - orgaanschade
    - niet-orgaan gebonden toxiciteit: genetische toxiciteit, carcinogeniteit, reproductie toxiciteit.
    - allergische reacties
    - idiosyncratische reacties: (dit zijn reacties bij een heel kleine populatie waarbij er bij een gewone dosering al ernstige schade kan optreden. Het is vaak lastig om te achterhalen waarom deze schade optreedt, omdat het lastig is om grote groepen in mensen in klinische trials te zetten.
  • Wat is het verschil tussen metabolisme en toxicologie?
    Metabolisme is de studie van chemische veranderingen die stoffen in een lichaam ondergaan. Dus wat het lichaam doet met de stof.
    Toxicologie is de studie van schadelijke effecten van chemische stoffen op organismen. Dus wat doet de stof met het lichaam.
  • Wat is de dosering bij paracetamol?
    Paracetamol wordt als veilig omschreven als maximaal 6 keer per dag. (3 gram in totaal)
    Het is zeer schadelijk (dodelijk) bij ongeveer 30 gram.
  • Waarom werkt paracetamol pas na een half uur en waarom is het al na 6 uur uitgewerkt?
    Om cellen in te komen moeten stoffen membranen passeren en moeten ze dus lipofiel zijn. Een lipofiele stof kan wel snel in de bloedbaan komen omdat het snel de membranen kan passeren maar het wordt minder snel uitgescheiden omdat het in het bloed vaak aan eiwitten bindt.  Toch moeten stoffen die uitgescheiden worden wateroplosbaar zijn, daarom zet de lever deze stoffen om naar metabolieten die beter water oplosbaar zijn.
  • Waardoor wordt de toxiciteit bepaald?
    1) stof-eigenschap (hazard): de stof heeft een schadelijk effect op cellen (toxisch)
    2) De hoeveelheid/ dosis/ concentratie (risk) (safety).
  • Hoe is tegenwoordig de uitspraak van Paracelcus aangepast?
    Alle stoffen zijn giftig, het is de blootsteling die bepaalt of een stof toxische is of niet (dus niet meer de dosis)
  • Wat is de LD50?
    Dit is de dosis waarbij 50% van de onderzochte populatie overlijdt aan de dosis.
  • Waardoor wordt de toxiciteit bepaald?
    1) chemische en fysische eigenschappen: SAR, soms hebben bepaalde stoffen een vergelijkbaar effect gebaseerd op hun structuurformule maar de meeste stoffen hebben een eigen individueel toxiciteitsprofiel. 
    2) biologische effecten: receptorbinding, affiniteit voor een actief centrum van een enzym, binding aan het DNA enz.
    3) De dosis en de systemische blootsteling: F en D
    4) De blootstelling van het targetorgaan: Dit hangt af van de toedieningsroute, metabole activiteit, transporters in het membraan, doorbloeding, tijd (dosering versus dosis) (er is ook sprake van een interindividuele gevoeligheid)
  • Hoe is de toxiciteit van paracetamol?
    Als chronisch 3-4 gram per dag wordt gebruikt treedt er al leverschade op. De toxiciteit wordt versterkt door het gebruik van chronisch alcohol en door bepaalde geneesmiddelen zoals carbamazepine, isoniazide en barbituraten. 
    Het antidotum is N-acetylcysteine of methionine.
  • Hoe kan de blootsteling van een bepaad orgaan aan een geneesmiddel verschillen bij een andere toedieningsroute?
    Bij oraal gebruik gaat een heel hoog percentage langs de lever, terwijl bij intraveneus gebruik slechts 20 tot 30 procent langs de ever gaat en de lever dus veel minder wordt blootgesteld aan de dosis dan bij oraal gebruik.
  • Wat is nu het verband tussen metabolisme en toxicologie?
    Als metabolieten meer toxisch zijn dan de oorspronkeijke stof dan geldt dat dat er sprake is van toxificatie of bioactivatie. 
    Als metabolieten minder toxisch zijn dan de oorspronkelijke stof dan is er sprake van detoxificatie. In de praktijk gaat het meestal om een balans hiertussen omdat er vaak meerdere soorten metabolieten zijn. Een stof wordt dan toxisch genoemd als er meer toxificerende metabolieten zijn dan detoxificerende metabolieten.
  • Hoe kan de balans tussen toxificatie en detoxificatie interindividueel verklaard worden?
    Bijv. Paracetamol. Deze kan worden afgebroken in een metaboliet die ind e urine komt. Maar het kan ook worden omgezet in stoffen die gaan binden aan macromoleculen omdat ze elektrofiel zijn. electofiele stoffen doen dit vaak. Dit zijn de toxificerende mechanismen maar dit kan ook weer opgeheven doordat een elektrofiel wordt omgezet naar een stabiele stof zonder daarbij schade te veroorzaken (detoxificatie). Als er nu veel paracetamol in het lichaam aanwezig is dan kan het zijn dat de transporters van de detoxificerende mechanismen verzadigd raken waardoor er meer paracetamol wordt omgezet via toxificatie. Dit is interindividueel ook nog weer te verklaren omdat mensen een verschillende hoeveelheid metaboliserende enzymen kunnen hebben waardoor de verhouding van een stof toxificatie/ detoxificatie bij mensen onderling ook kan verschillen.
  • Hoe gaat het geneesmiddelonderzoek?
    Er wordt onderzocht of een geneesmiddel werkzaam is, daarna of het schadelijk is, daarna hoeveel moet worden toegediend. 
    Bij een toxiciteitstest/ safety test wordt eerst in vitro onderzocht daarna op proefdieren (preklinische fase) daarna op gezonde vrijwilligers (fase 1) en daarna op patienten (fase 2/3). 
    Toch zijn de verschillen tussen dieren en mensen groot en daarom moet er bij een geneesmiddelonderzoek ook altijd op minsten 2 verschillende proefdieren onderzoek zijn uitgevoerd.
  • Hoe lang duurt het om van een idee tot een pil te komen?
    12 tot 24 jaar. Het toxiciteitsonderzoek vindt plaats tijdens het ontdekken van het medicijn, tijdens de preklinische fases en de klinische ontwikkelingen.
  • Wat is het verschil tussen de research fase en de ontwikkelingsfase?
    Tijdens de researchfase is er vaak sprake van de screening op toxiciteit en op metabolisme. Er vindt veel in vitro plaats en er is sprake van HTS (high throughput screening)
    Tijdens de ontwikkelingsfase vindt er veiligheidsonderzoek plaats, wordt ADME toegepast en worden studies zowel in vivo als in vitro gedaan.
  • Hoe wordt nu de geneesmiddel toxiciteit gemeten?
    1) stofeigenschappen (hazard): heeft het geneesmiddel schadelijke effecten op cellen en organismen? Wat zijn de mechanismen van de toxiciteit?
    2) hoeveelheid/ dosis (risk): wat is de blootstelling van het organisme, wat is de blootstelling van targetcellen in organen? 
    3) klinische testen: wat is de humane farmacokinetiek en wat is de klinische toxiciteit/ safety.  
    4) postmarketing: bijwerkingen, farmacovigilantie (geneesmiddelbewaking): het opsporen en evalueren en voorkomen van ongewenste bijwerkingen en interacties. Dit kan bijv. bij het Lareb.
  • Hoe vaak zijn adverse drug reactions een probleem?
    1 tot 5 procent van de patienten die in het zieken huis komen, komen hier vanwege ongewenste bijeffecten.  Ook worden er nog steeds medicijnen van de markt teruggetrokken nadat ze op de markt waren geplaats. 
    De wetgeving in Nederland (college ter beoordeling van geneesmiddelen bestaat nog maar sinds 1963)
  • Waar worden mensen zoal aan blootgesteld? (xenobiotica)
    - geneesmiddelen
    - voedseladditieven
    - bestrijdingsmiddelen.
    - milieuverontreinigingen
    - industriele producten
    De safety is van belang voor geneesmiddelen en de hazard is van belang voor industriele producten. De risk is van belang voor alle stoffen.
  • Wat is REACH?
    registratie evaluatie en authorisatie van chemische stoffen. Het is een nieuwe regelgeving van de europese gemeenschap voor stoffen waarvan meer dan 1 ton per jaar wordt geproduceerd. Hiervan moeten gegevens bekend zijn over veilig gebruik.
  • Wat zijn drie belangrijke activiteiten van de toxicologie?
    - mechanistische toxicologie
    - regulatoire toxicologie: Hoe zorg je ervoor dat mensen niet teveel binnenkrijgen.
    - beschrijvende toxicologie
    Samen zorgen ze voor een risk assessment.
  • Waarom is het van belang om onderzoek te doen naar het mechanisme van toxicologie?
    - om zo een antidotum op te kunnen stellen. 
    - Soorten verschillen. Er is sprake van verschil van enymen tussen verschillende soorten.
  • Wat is de TD50?
    Dit is de dosis waarbij bij 50% van de populatie er toxische effecten waar te nemen zijn.
  • Wat is een dosis-effect relatie?
    Hierbij staat de blootstelling op de X-as en het effect staat op de y-as.
  • Wat zijn de niet invasieve tox parameters die gemeten kunnen worden bij een tox onderzoek?
    - lichaamsgewicht (afname hierin is een indicatie dat het geneesmiddel toxisch is) geen afname is geen indicatie.
    - voedsel- en wateropname
    - activiteit/ houding
    - vacht
    - reflexen/ verlamming
    - speekselproductie
    - diarree
    - dood
  • Wat zijn de specifieke tox parameters voor tox onderzoek?
    - hartslag
    - bloeddruk
    - orgaangewicht, -schade
    - parameters in het bloed
    - kanker
    - effecten op het embryo
    - verminderde afweer
    Hiermee kan het target geindentificeerd worden en kan het mechanisme achterhaalt worden en geklassificeerd worden.
  • Wat zijn biomarkers?
    Dit zijn uitleesparameters die de fysiologie, de pathologie en de erns van de aandoening en de effecten van (toxische) stoffen (waaronder geneesmiddelen) kunnen weerspiegelen. 
    vb: bloed, een biopt, een scan. Maar ook chemische bepalingen en de -omics technologie.
  • Welke biomarker wordt wanneer gemeten? Wat maakt hiervoor uit?
    Afhankelijk van welke biomarker het is, moet het lokaal of systemisch worden gemeten. Maar ook snel/ acuut of vertraagd/ chronisch (bijv. carcinogeniteit). Ook kan het zijn dat de schade reversibel is zodat het niet direct meetbaar is (leverschade bij paracetamol)
    schade kan ook gradueel zijn of een alles of niets reactie.
    Of schade is direct of indirect. Bijv. als koolmonoxide bindt aan hemoglobine dan is de schade niet in het bloed te zien maar eerder in de organen die nu minder zuurstof krijgen.
Lees volledige samenvatting
Maak nu je eigen eFaqt account aan voor toegang tot deze en duizenden andere hoge kwaliteit samenvattingen.

Voorbeelden van vragen in deze samenvatting

Wat betekent off label use?
1
Wat doen de CBG, EMA en de FDA?
1
Wat is het verschil tussen on-target en off-target toxiciteit?
1
Welke soorten ongewenste effecten zijn er zoal?
1
Pagina 1 van 92