Juridische grondslagen van bedrijfskunde

by (5e [geactualiseerde] dr.)
ISBN-10 9074065309 ISBN-13 9789074065306
476 Flashcards en notities
2 Studenten

Studeer slimmer met eFaqt samenvattingen

  • Beschikbaar voor computer, tablet, telefoon en op papier
  • Vragen met antwoorden over de leerstof
  • Ongelimiteerde toegang tot 300.000 online samenvattingen
  • Tools voor slim studeren & timers voor betere resultaten

Bekijk deze samenvatting

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Juridische grondslagen van bedrijfskunde

  • 1.1 Inleiding

  • Mensen maken hun hele leven deel uit van betrekkingen, deze kunnen zelf gekozen zijn (voetbalvereniging) of niet zelf gekozen zijn (Ouders)

  • Betrekkingen zijn wederkerig, mensen zijn afhankelijk van anderen

  • Godsdienstige normen: uitsluitend gericht op gelovigen

    Morele normen: scheppen een kader van innerlijke gezindheid en daaruit voortkomende gedragingen uit het oogpunt van goed en kwaad. Dualiteit van moraal: individueel en samenleving

    Fatsoensnormen: complex van normen die betrekking hebben op al datgene wat in de uiterlijke omgangsvormen als passend wordt ervaren. Betrekken zich tot de buitenkant, geen onderscheid tussen goed en kwaad, slechts wat de samenleving geldend vint

  • 1.2 Normen

  • Godsdienstige normen: uitsluitend gericht op gelovigen

    Morele normen: scheppen een kader van innerlijke gezindheid en daaruit voortkomende gedragingen uit het oogpunt van goed en kwaad. Dualiteit van moraal: individueel en samenleving

    Fatsoensnormen: complex van normen die betrekking hebben op al datgene wat in de uiterlijke omgangsvormen als passend wordt ervaren. Betrekken zich tot de buitenkant, geen onderscheid tussen goed en kwaad, slechts wat de samenleving geldend vint

  • 1.3 Rechtsregels

  • Rechtsregels zijn de spelregels van het maatschappelijk verkeer maar dan in al zijn onderdelen, met als primair doel het tot stand brengen van een geordende samenleving

  • Recht geeft aleen normen voor gedragingen waarbij de belangen van anderen betrokken kunnen zijn

  • Ordening en sturing die voortkomen uit de rechtsregels staat niet op zichzelf maar is gericht op de verwezenlijking van bepaalde doelstellingen. Onderscheid:

    1. Belangrijkste doelsteeling is het scheppen van een sociale orde
    2. Bevorderen van een niet-gewelddadige conflictbeslechting
    3. Garanderen van individuele ontplooiing en autonomie van burgers
    4. Bewerkstelligen van een zo rechtvaardig mogelijke verdelingen van schaarse goederen
    5. Kanaliseren van sociale verandering
  • 1.4 Formele Rechtsbronnen

  • Positief recht  het geheel van regels dat op een bepaald tijdstip in Nederland geldt

    "Positief" om het geldend recht te onderscheiden van het recht dat we zouden wensen

    Een regel behoort tot het positief recht wanner deze afkomstig is uit een van de formele rechtsbronnen

     

  • Fomele rechtsbronnen:

    • Internationale oorsprong
    • Nationale oorsprong
  • Internationale rechtsbronnen (schriftelijk vastgelegd):

    • internationaal gewoonterecht
    • algemene rechtsbeginselen
    • internationale jurisprudentie
    • internationale verdragsbepalingen
    • besluiten afkomstig van internationale organisaties
  • Nationale rechtsbronnen (niet schriftelijk vastgelegd): 

    • Nederlands gewoonterecht
    • nationale jurisprudentie
    • nationale wetten
  • 1.5 Bronnen van internationaal recht

  • Internationaal gewoonterecht:

    Bestaan van een gewoonterecht wordt vastgesteld aan de hand van twee elementen:

    1. Er is sprake van een algemen praktijk
    2. Juridisch vereiste, de overtuiging bestaat dat het recht eist dat overeenkomstig de algemeen gevolgde paktijk  gehandeld moet worden.

    Het is van onzekere aard

     

    Algemene rechtsbeginselen:

    Dit zijn juridische beginselen, belangrijkste principe: "pacta sunt servanda": verdragen behoren te worden nageleefd.

    Zolang de omstandigheden gelijk blijven geldt dit recht

    Ook het beginsel van hoor en wederhoor is belangrijk, alle rechtsmiddelen moeten zijn uitgeput voordat machtsmiddelen mogen worden gebruikt

     

    Internationale jurisprudentie:

    Door het toepassen van het geldend recht dragen rechters bij aan de ontwikkeling van het recht

    Uitsprake van nationale rechters hebben internatinaal weinig gezag, wel dienen de uitspraken als bewijs.

     

    Verdragen:

    Dit zijn de belangrijkste internationale rechtsbronnen

    Het is een internationale overeenkomst die gesloten wordt tussen twee of meer state en waarin wederzijdse rechten en plichten schriftelijk zijn vastgelegd.

    Grw. art 90 e.v. staat wie verdragen kan sluiten

    Verdrag is een product van onderhandelingen

    Internationale verdragsregels kunnen op twee manieren doorwerken in het nationale recht:

    1. Incorporatie systeem: internationale recht maakt direct deel uit van het nationale recht
    2. Transformatie systeem: er is een nationale wet nodig waarin de in het verdrag opgenomen materie wordt verwerkt

    Besluiten van internationale organisaties:

    Dit zijn de besluiten die door de organen van die organisaties op grond van hun bevoegdheden zijn genomen

    Binden van lidstaten zonder toestemming -> supranationale organisaties.

    Uit aanbevelingen van internationale organisaties kan een bepaalde rechtsovertuiging spreken.

    Soft law: verharding van een regel (opschrijven) heeft nog niet plaatsgevonden maar rechtovertuiging is er wel.

    esluiten die organen van internationale organisaties nemen met betrekking tot interne aangelegenheden zijn wel bindend.

  • 1.6 Bronnen van nationaal recht

  • Gewoonterecht:

    Ook hier moet voldaan zijn aan het feitelijke en juridisch vereiste.

    Verbindendheid van een gewoonterechtelijke regels in het national recht kan worden vastgesteld door een nationale rechter

    Door codificatie is gewoonterecht sterk afgenomen, uitzonderingen zijn:

    • Vertrouwensregel, elke afzonderlijke minister en staatssecretaris en het kabinet als geheel moeten voldoende steun in de volksvertegenwoordiging  hebben
    • In het burgerlijk wetboek wordt verwezen naar de gewoonte
    • Art. 6:248 BW zegt dat als afspraken niet toereikend zijn, de gewoonte bepaalt.
  • De wet:

    = elke algemene regeling, uitgevaardigd door een daartoe bevoegd overheidsorgaan

    Moet zich richten tot iedereen en geeft rechten of legt plichten op

    Belangrijkste rechtsbron

     

    Wetten in formele zin:

    Zeggen iets over het orgaan waarvan de regeling afkomstig is

    Deze heten officieel ook wet

    Zijn afkomstig van het hoogste wetgevende orgaan: regering en de staten generaal

     

    Wetten in materiële zin:

    Hiervan is sprake wanneer een orgaan met wetgevende bevoegdheid een besluit neemt dat voor alle burgers bindende regels bevat

    Zijn toepasbaar op een onbepaald aantal gevallen en een onbepaald aantal personen

    Gaat om de algemeenheid van de strekking van de regel (bijv. alle advocaten)

    Ook zijn er concrete gevallen, hier wordt beslissing genomen met betrekking tot 1 of enkele gevallen

     

    Een wet in formele zin is vrijwel altijd ook een wet in materiële zin

     

    Attributie en delegatie

    Staten Generaal en regering hebben bevoegdheid om formele wetten tot stand te bengen

    Via attributie of delegatie kan de bevoegdheid om materiële wetten vast te leggen worden verkregen

    Van attributie is sprake wanneer de Grw of een andere wet in formele zin rechtstreeks bevoegdheid aan een orgaan geeftom wetten in materiële zin te maken

    De woorden "krachtens de wet" maken het mogelijk om in een wet in formele zin, de bevoegdheid om nadere regels te maken, over te dragen aan de regering -> is een vorm van delegatie van wetgevende bevoegdheid

    Provincies, gemeenten, waterschappen en openbare lichamen voor beroep en bedrijf kunnen verordende bevoegdheid krijgen

    Wetgevende bevoegdheid kan ook geattribueerd worden door een andere wet in formele zin, zonder uitdrukkelijke grondwettelijke basis. (bijv. noodverordening)

    Delegatie is de term voor het overdragen van wetgevende bevoegdheid door de overheid aan een ander orgaan

    Het delegeren van het maken van nadere regelingen aan een minister is een ministeriële regeling

    De omvang van de gedelegeerde bevoegdheid is nooit ruimer dan de opdracht die door het delegerende, wetgevende orgaan in de betreffende wet is verstrekt

     

     

  • Jurisprudentie:

    Dit zijn uitspraken van met rechtspraak belaste instanties

    Verwonderlijk omdat rechter niet bij wege van algemene verorderning, dispositie of reglement uitspraak mag doen in zaken welke aan zijn beslissing onderworpen zijn

    Rechters zijn verplicht om recht te spreken zelfs als de wet onvolledig is

    Wetteksten zijn lang niet altijd duidelijk, er zal dus uitleg moeten worden gegeven aan de woorden van de wet

    Er wordt bewust een deel van de rechtsvorming aan de rechters overgelaten

     

     

     

Lees volledige samenvatting
Maak nu je eigen eFaqt account aan voor toegang tot deze en duizenden andere hoge kwaliteit samenvattingen.