Inleiding letterkunde literatuurgeschiedenis

by (1st)
ISBN-13 9789491465505
794 Flashcards en notities
5 Studenten
  • Deze samenvatting: GRATIS
  • +380.000 andere samenvattingen: GRATIS
  • Een mini bootcamp effectief studeren: GRATIS
  • Een unieke studietool: GRATIS
  • Een oefentool voor deze samenvatting: GRATIS

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Inleiding letterkunde literatuurgeschiedenis

  • 1 Middeleeuwen en rederijkers

  • Het gaat vooral om afbakening: in tijd, in plaats en in genre
    Maar het gaat ook om de bronnen waarin deze literatuur is overgeleverd. En natuurlijk gaat het om de mensen die in de middeleeuwen leefden, dus om de maatschappelijke orde waarin zij verkeerden
  • Om middeleeuwse teksten te kunnen begrijpen gaat het vooral om afbakening in tijd, in  plaats en in genre. Ook om bronnen en de maatschappelijke orde.
  • 1.1 De middeleeuwen - wanneer was dat?

  • Historici laten de middeleeuwen over het algemeen beginnen in het jaar 500 na christus 
    - toen was het Romeinse Rijk uiteindelijk vernietigd door Germaanse aanvallen 
    - kort nadat keizer Constantijn het christendom tot de Romeinse staatsgodsdienst had verklaard
  • Wanneer begonnen globaal de middeleeuwen en wat waren de aanleidingen?
    Globaal beginnen de middeleeuwen 500 jaar na Christus, Romeinse Rijk vernietigd door Germaanse aanvallen, kort nadat keizer Constantijn het christendom tot Romeinse staatsgodsdienst had verklaard.
  • Beide gebeurtenissen worden als belangrijke ijkpunten gezien voor het begin van de middeleeuwen, want met het verdwijnen van het machtigste rijk in heel Europa was de politieke, economische en culturele situatie ineens volkomen veranderd: in plaats van de overheersende Romeinse cultuur konden nu de lokale culturen, zoals de Germaanse of Gallische, tot bloei komen, zonder zich aan de zeden en gebruiken van de veroveraars te moeten onderwerpen.


    -> in plaats van de klassieke veelgoderij klom het christendom op tot het enige geloof. Dit geloof drukte de middeleeuwen zo nadrukkelijk zijn stempel op, dat een afgrenzing ten opzichte van de klassieken met recht geplaatst kan worden omtrent het jaar 500
  • Wat waren hier de gevolgen van?

    Politieke, economische en culturele situatie volkomen veranderd.
    Geen overheersende Romeinse cultuur meer, maar eigen zeden en gewoontes van Germaanse of Gallische culturen. Christendom werd het enige geloof.
  • Waar wordt de grens tussen klassieken en middeleeuwen dus over het algemeen aan opgehangen?
    Aan belangrijke politieke en religieuze gebeurtenissen, die zowel in de tijd samenvallen als op grote schaal invloed hebben op de ontwikkeling van volkeren woonachtig op een heel continent 
  • Wat waren de gebeurtenissen die het einde van de middeleeuwen, ca 1500, aangeven?
    Drie gebeurtenissen.
    1. uitvinding boekdrukkunst met losse letters door Johannes Gutenberg in 1452 in Mainz, in plaats van drukken met houtblokken,
    2. publicatie van 95 stellingen van Maarten Luther op 31 oktober 1517 op deur slotkerk in Wittenberg. Luther maakte gebruik van de boekdrukkunst, waardoor zijn revolutionaire ideeen een groot publiek bereikten.  Dit leidde tot splitsing van kerk in een katholieke en een protestantse belijdenis.
    3. wereldbeeld moest worden herzien, nadat in 1492 Christoffel Columbus Amerika ontdekte.
  • Rond 1500 vonden eveneens een aantal belangrijke gebeurtenissen plaats, vergelijkbaar ijkpunt voor het einde van de middeleeuwen. 
    Noem 3 gebeurtenissen
    1. De uitvinding van de boekdrukkunst met losse letters van Gutenberg in 1452
    (Daarvoor op 1 houtblok, eenmalig) dit was goedkoper en sneller, kon dus aan meer mensen verkocht worden
    2. Publicatie van 95 stellingen van Maarten Luther, in 1517. Het geloof begeleidde de mensen hun gehele leven. Maarten Luther maakte gebruik van de boekdrukkunst en dat leidde uiteindelijk tot de splitsing van de kerk in een katholieke en een protestantse belijdenis
    3. Het betreft het wereldbeeld van de middeleeuwers: omtrent de aard en de afmetingen van de continenten die zij kenden. In 1492 de ontdekking van Amerika door Columbus. Het oude wereldbeeld moest grondig worden herzien.
  • De tijd  na ca 1500 verschilde zeer van de tijd voor 1500 met betrekking tot het middeleeuwse wereldbeeld, de cultuur, de wetenschap en het geloof. Duitse historicus Jauss noemt dit begrip Alteritat, verschil van instrumentarium van termen en definities van bepaalde tijden.
  • Deze grote gebeurtenissen zijn van groot belang, en wel op internationaal niveau. Rond 1500 viel dus een opeenstapeling van gebeurtenissen te constateren die tot de conclusie kon leiden dat de middeleeuwen op dat moment echt afgelopen waren
  • De tijd na circa 1500 verschilde zo zeer van de tijd voor 1500,  met betrekking tot het middeleeuwse wereldbeeld, de cultuur, de wetenschap en het geloof, dat zij eenvoudig niet meer 'middeleeuws' genoemd kan worden
    .
  • Deductie historicus Jauss heeft in dit verband het begrip alterität, het anderszijn ingevoerd
    Hij definieert alterität als belangrijkste kenmerk voor bepaalde periodes: men kan pas echt van een nieuw tijdperk spreken als het zozeer van het voorgaande verschilt dat het met het daarbij behorende instrumentarium van termen en definities nietmeer adequaat beschreven kan worden

    -> dankzij Jauss definitie kan men over ontwikkelingen spreken die niet aan jaartallen gebonden zijn, maar die vooral als verschijnselen begrepen worden die in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden
  • Waarom kan men de grenzen van de periode 'middeleeuwen' niet precies op bepaalde jaren vastleggen?
    De grenzen zijn niet precies vast te leggen omdat er steeds sprake is van bepaalde ontwikkelingen die niet op een jaar of een decennium dateerbaar zijn. Men kan niet zeggen dat in een bepaald jaar alles totaal veranderd is
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting: GRATIS. +380.000 andere samenvattingen: GRATIS. Een mini bootcamp effectief studeren: GRATIS. Een unieke studietool: GRATIS. Een oefentool voor deze samenvatting: GRATIS

Voorbeelden van vragen in deze samenvatting

Het gaat vooral om afbakening: in tijd, in plaats en in genre
4
Historici laten de middeleeuwen over het algemeen beginnen in het jaar 500 na christus 
4
Waar wordt de grens tussen klassieken en middeleeuwen dus over het algemeen aan opgehangen?
4
Rond 1500 vonden eveneens een aantal belangrijke gebeurtenissen plaats, vergelijkbaar ijkpunt voor het einde van de middeleeuwen. Noem 3 gebeurtenissen
4
Pagina 1 van 130