Samenvatting Het hedendaagse personen- en familierecht : (behoudens het huwelijksvermogensrecht)

-
ISBN-10 9013062466 ISBN-13 9789013062465
215 Flashcards en notities
7 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Het hedendaagse personen- en familierecht : (behoudens het huwelijksvermogensrecht)". De auteur(s) van het boek is/zijn P Vlaardingerbroek. Het ISBN van dit boek is 9789013062465 of 9013062466. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Het hedendaagse personen- en familierecht : (behoudens het huwelijksvermogensrecht)

  • 1 Personen- en familierecht in ontwikkeling: een introductie

  • Welke rechtsbeginselen in het personen- en familierecht zijn er?

    Het vrijheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel en het verantwoordelijkheidsbeginsel..

  • Wat houdt familie en gezin in vanuit sociologisch perspectief?

    Het gezin heeft een moderniseringsproces ondergaan. Er traden veranderingen op in de rechtspositie van de familie- en gezinsleden.

  • Deze rechtsbeginselen vormen de algemeen aanvaarde moraal van het personen- en familierecht. ZIj hebben een abstract karakter en geven idealen weer die zo veel mogelijk gerealiseerd dienen te worden.

  • Wat vanuit juridisch perspectief?

    De veranderde plaats van het huwelijk leidde tot ingrijpende wijzigingen in het Nederlandse familierecht.

    • Afnemende invloed van de familie
    • Gewijzigde positie van man en vrouw
    • Gelijkheden tussen hetero- en homoseksuele relaties
  • Wat houdt het beginsel van vrijheid in?

    De vrijheid van personen om keuzes te maken.

  • Benoem de rechtsbeginselen in het personen- en familierecht en leg ze uit.

    1. Het vrijheidsbeginsel
      ; personen dienen zo veel mogelijk vrij te zijn in de keuzes van hun samenlevingsvorm.

    2. Het gelijkheidsbeginsel
      ; gelijke gevallen moeten gelijk worden behandeld en ongelijke gevallen moeten ongelijk worden behandeld in de mate van hun onderscheid.

    3. Het verantwoordelijkheidsbeginsel
      ; verantwoordelijkheden tussen familieleden, echtgenoten, partners, ouders en kinderen.

  • personen dienen zo veel mogelijk vrij te zijn in de keuzes van hun samenlevingsvorm. 

  • Wanneer is er sprake van familie- gezinsleven?

    Familie- en gezinsleven is een verzamelnaam voor een bonte verzameling van betrekkingen bestaande tussen personen die deel uitmaken van een bepaald gezin en/of een bepaalde familie. Familie- en gezinsleven heeft een dynamisch karakter en is evenals de samenleving zelf aan voortdurende veranderingen onderhevig.

  • Ook in de relatie ouders en kinderen krijgt het vrijheidsbeginsel steeds meer juridische uitwerking. Denk hierbij aan het erkennen van zijn kind door de gehuwde man en ontkenning van het vaderschap.

  • Maak een onderscheiding aan de hand van materiële en formele elementen.

    Materiele kenmerken: bijvoorbeeld het recht op contact tussen ouder en kind.

    Formele kenmerken: bijvoorbeeld het recht om tijdig gehoord te worden in procedures.

  • Ook de wijze van verzorging en opvoeding van minderjarige kinderen wordt in vrijheid bepaald door de ouders. Hier kan wel een inbreuk op worden gemaakt indien zij niet aan minimale verplichtingen voldoen. 

  • Materieelrechtelijke elementen:

    a. Wettelijke familiebanden

    b. Verzorging en opvoeding van de kinderen

    c. Wederzijds genot van elkaars gezelschap

    d. Verblijf in een ander land

    e. De geslachtsnaam

    f. Levensonderhoud en nalatenschap

  • Dit beginsel kan nooit helemaal gerealiseerd worden. Het beginsel moet soms worden beperkt onmdat er nog andere rechtsbeginselen zijn die de vrijheid van personen beknotten. 

  • Benoem de verplichtingen van de overheid.

    Verplichtingen van negatieve aard

    - De Nederlandse staat mag niet zodanig handelen jegens de burgers die onder zijn rechtsmacht vallen dat daardoor op niet gerechtvaardigde wijze inbreuk wordt gemaakt op dit recht op eerbiediging van het familie- en gezinsleven.

    - Inmenging (art. 8 lid 2 EVRM) kan alleen gerechtvaardigd zijn als deze berust op een wettelijke grondslag. Bovendien moeten die wettelijke regels voldoende duidelijk en concreet van inhoud zijn voor de burgers zodat zij kunnen weten onder welke feitelijke omstandigheden zij overheidsinmenging in hun recht op respect voor familie- en gezinsleven kunnen verwachten.

    - De overheidsinmenging moet noodzakelijk (= dringende maatschappelijke behoefte) zijn ter bescherming van andere belangen.

    - De overheidsinmenging dient evenredig te zijn aan het doel dat daarmee wordt nagestreefd.Er moet een redelijke verhouding bestaan tussen de zwaarte van de verplichting waartoe de beperking van het grondrecht strekt en het doel dat daarmee wordt gediend.

     

    Verplichtingen van positieve aard
    Dit betekent dat het recht op respect voor familie- en gezinsleven van de staat kan vragen zich zodanig actief op te stellen dat diegenen die op zijn grondgebied verblijven in staat gesteld worden een normaal familie- en gezinsleven te leiden.

    - De staat heeft bij de regelgeving die betrekking heeft op het familie- en gezinsleven van de burgers de positieve verplichting om de ontwikkeling van normale familie- en gezinsbanden tussen nauwe verwanten mogelijk te maken en daarbij geen discriminerend onderscheid te maken.

  • Wat houdt het beginsel van gelijkheid in?

    Gelijke gevallen moeten gelijk worden behandeld en ongelijke gevallen moeten ongelijk worden behandeld in de mate van hun onderscheid. 

  • Wat is de bevoegdheid van de rechter in het kader van 8 EVRM?

    Het komt voor dat de nationale regelgeving op het terrein van het personen- en familierecht niet in overeenstemming was met het EVRM. In deze gevallen kan de Nederlandse rechter zijn beslissing op verschillende wijzen vormgeven.

    Mogelijkheden:
    - Wetsbepaling op bepaalde manier worden interpreteren zodat bestaande strijdigheid met EVRM wordt opgegeven.

    - Het EVRM strijdige wetsbepaling buiten toepassing laten op grond van art. 94 GW.

    - HR geeft rechtstreeks voorzieningen aan rechtzoekenden op grond van een schending van art. 8 EVRM.

    - Ten slotte kan de Nederlandse rechter zich op op het standpunt stellen dat er in een bepaald geval sprake is van een verdragsschending,

  • Volstrekte gelijkheid zal nooit gerealiseerd kunnen worden.

  • Wat wordt bedoeld met seriële monogamie?

    Wanneer men na een (echt)scheiding weer een nieuwe relatie aangaat.

  • Wat houdt het beginsel van verantwoordelijkheid in?

    Verantwoordelijkheid voor anderen dragen.

  • Wat wordt bedoeld met patchworkgezinnen?

    Een gezin waarbij elk der partners kinderen uit hun eerdere huwelijk(en) meebrengt en zij samen weer nieuwe kinderen krijgen.

  • Verantwoordelijkheid tussen familieleden, echtgenoten, partners, ouders en kinderen is nader in wets- en verdragsbepalingen uitgewerkt. Zie voor echtgenoten bijvoorbeeld art. 1:81 BW. Kijk ook naar art. 1:82 BW en art. 1:247 lid  BW. 

  • Wat is het belangrijkste nationale kernbron van het personen- en familierecht? En internationaal?

    x

  • De overheid wordt steeds meer aangemerkt als medeverantwoordelijke voor het kunnen realiseren van ee normaal familie- en gezinsleven door betrokkenen in de samenleving. 

  • De rol van de overheid is wel begrensd:

    Ten eerste: De overheid dien op afstand te blijven en de privésfeer te eerbiedigen.  Het recht van burgers op een zelfstandig en ongestoord gezinsleven dient te worden gerespecteerd en beschermd, gezinnen verdienen alle ruimte om zich te ontplooien en in vrijheid te functioneren. 

    Ten tweede is de taak van de overheid voorwaardenscheppend. Door financiële ondersteuning van gezinnen, maar ook door bijvoorbeeld te voorzien in voldoende aanbod van vrijwillige opvoedondersteuning, helpt de overheid gezinnen om betere toegerust te zijn tot het dragen van verantwoordelijkheid, zonder zelf in deze verantwoordelijkheid te treden.

    In de derde plaats heeft de overheid de taak om in te grijpen in het ouderlijk gezag waar de veiligheid van een kind in het geding is en het gezin (tijdelijk)  niet in staat blijkt om op eigen kracht goed te functioneren, en ouders geen hulp aanvaarden. Leidend is hierbij het belang van het opgroeiende kind. 

    Daarnaast heeft de overheid de taak om zodanige (wettelijke) maatregelen te nemen dat eenieder ook daadwerkelijk op normale wijze het familie- en gezinsleven kan realiseren. --> positieve verplichting.

  • Wanneer is er sprake van een familie- of gezinsleven?

    Familie- en gezinsleven is een verzamelnaam voor een bonte verzameling van betrekkingen bestaande tussen personen die deel uitmaken van een bepaald gezin en/of een bepaalde familie.

  • Er bestaat geen standaardtype van familie- en gezinsleven.

  • Opsahl: 'Familiy life may vary very mucht with social, economic, cultural and geographical conditions, and it is subject to various ideological, religious and philosophical conceptions.'

  • Familie- en gezinsleven heft een dynamische karakter en is evenals de samenleving zelf aan voortdurende veranderingen onderhevig. 

  • Als er wordt uitgegaan van de Europese rechtspraak betreffende art. 8 EVRM, wanneer kan dan een familie- en gezinsleven worden aangenomen?

    • Echtgenoten, mits sprake is van een tussen hen gesloten echt en waarachtig huwelijk;
    • Een ongehuwd samenwonende man en vrouw;
    • Ouders en de staande hun huwelijk geboren kinderen;
    • Moeder en kind;
    • Een kind (geboren tijdens of na samenleving van niet met elkaar gehuwde ouders) en diens biologische vader;
    • Een kind (geboren uit een langdurige affectieve relatie bestaande tussen een niet met elkaar gehuwde en niet met elkaar samenwonende man en vrouw) en diens biologische vader;
    • Een kind en diens biologische vader (spermadonor), mits er 'bijkomende omstandigheden' worden gesteld.

    Op grond van nationale rechtspraak kunnen hiertoe nog de volgende personen worden toegevoegd:

    • De vader en het door hen erkende kind;
    • Adoptiefouders en hun kind;
    • Stiefouder en stiefkind;
    • Pleegouders en pleegkind;
    • Ouders en hun meerderjarige kinderen;
    • Broers en zusters.

    Het betreft hier geen limitatieve opsomming.

  • Vanaf wanneer en waardoor bestaat er tussen bovenstaande kinderen en hun ouders familie- en gezinsleven?

    Vanaf en door hun geboorte. 

  • Is het voor het bestaan van familie- en gezinsleven tussen deze ouders en kinderen vereist dat de ouder daadwerkelijk een bedrage levert aan de verzorging en opvoeding van het kind?

    Nee dit is niet vereist. 

  • Kan een familie- en gezinsleven komen te vervallen?

    Ja een familie- en gezinsleven kan te komen vervallen door latere gebeurtenissen. Dat dit familie- en gezinsleven verloren gaat, mag echter niet te snel worden aangenomen. Enkel het tijdsverloop is op zichzelf onvoldoende om beëindiging aan te nemen.

  • Ook langdurige detentie is onvoldoende. Door adoptie van het kind kunnen bestaande banden van familie- en gezinsleven met de oorspronkelijke ouders komen te vervallen. Dit is echter niet noodzakelijk. 

  • In het algemeen zal gelden dat naarmate de bestaande banden hechter zijn geweest, de vereisten op grond waarvan de beëindiging van bestaand familie- en gezinsleven kan worden aangenomen, ook zwaarden zullen moeten zijn.

  • Waaruit bestaat het familie- en gezinsleven in de zin van art. 8 EVRM in concreto uit?

    Zowel uit de Europese als nationale rechtspraak kunnen elementen van die familie- en  gezinsleven worden gedistilleerd. Men kan deze elementen ook nog aan de hand van een ander criterium onderscheiden, namelijk de elementen van materieelrechtelijke aard en de elementen van formeelrechtelijke aard..

     

     

  • Welke materieel rechtelijk elementen kunnen worden onderscheiden bij het familie- en gezinsleven?

    De volgende materieelrechtelijke elementen kunnen onder andere worden onderscheiden:

    • Wettelijke familiebanden
    • Verzorging en opvoeding van de kinderen
    • Wederzijds genot van elkaars gezelschap
    • Verblijf in een ander land
    • De geslachtsnaam
    • Levensonderhoud en nalatenschap
  • Deze opsomming heeft slechts  een enumeratieve waarde en er mag derhalve geen limitatieve betekenis aan toe worden gekend.

  • Wat houdt 'wettelijke familiebanden' in als zijnde een materieel rechtelijk element?

    In de nationale wet zijn waarborgen opgenomen die het mogelijk maken vanaf de geboorte van het kind of zo spoedig daarna dit kind deel uit kan maken van zijn familie. Hierbij mag geen onderscheid worden gemaakt tussen binnen en buiten huwelijk geboren kinderen. En ook geen onderscheid bij de soort relatie tussen de ouders, etc. 

  • De biologische en sociale realiteit vereist in zo'n geval dat er binnen de nationale wetgeving mogelijkheden voor ouder en kind zijn om tussen hen volledige wettelijke familiebetrekkingen te laten ontstaan, ongeacht de bijdrage van die ouder aan de verzorging en opvoeding van het kind.

  • Wat houdt 'verzorging en opvoeding van de kinderen' in als zijnde een materieel rechtelijk element?

    Dit is element is ook nog een uitdrukkelijk neergelegd in:

    • Beginsel 6 VN-verklaring van de rechten van het kind
    • Art. 10.1 Internationaal verdrag inzake sociale, economische en culturele rechten
    • ARt 7.1 IVRK
    • art. 18.1 IVRK
  • Hiermee samen hangt een reeks van rechten en verplichtingen van ouders m.b.t. de verzorging en opvoeding van het kind en de zeggenschap over het kind. 

  • Ook indien ouders hun huwelijk etc. beëindigen kunnen die elementen blijven bestaan.

  • Wat houdt 'wederzijds genot van elkaars gezelschap' in als zijnde een materieel rechtelijk element?

    Ouders en kind hebben, als tussen hen familie- en gezinsleven bestaat, recht op elkaars gezelschap. Dit brengt mee dat als ouders en kind gescheiden van elkaar leven, zij recht hebben op omgang met elkaar.

  • bezoekcontacten, telefonische en schriftelijke contacten.

  • Voorts hebben zij ook recht op herenigingsmaatregelen.

  • Wat houdt 'verblijf in een ander land' in als zijnde een materieel rechtelijk element?

    Het familie- en gezinsleven kan ook meebrengen dat naaste familie- en gezinsleden het recht hebben hun feitelijke familie- en gezinsleven uit te oefenen in een land, waarvan zij niet de nationaliteit hebben en waarin diegene die familierechtelijk een bijzondere verantwoordelijkheid voor hen draagt, is toegelaten of als onderdaan woonachtig is. 

  • Als objectieve hindernissen verhinderen dat betrokkenen het gezinsleven uitoefening in het land waarvan een van hen de nationaliteit heeft, kan toelating of uitzetting een schending van art. 8 EVRM opleveren. 

  • Wat houdt 'de geslachtsnaam' in als zijnde een materieel rechtelijk element?

    Met de geslachtsnaam wordt aangegeven dat men tot een bepaalde familie hoort. Tevens is het een middel van persoonlijke identificatie.  Ook de voornaam wordt als zodanig beschouwd en de keuze daarvn valt eveneens binnen de werkingssfeer van art. 8 EVRM.

  • Wat houdt 'levensonderhoud en nalatenschap'  in als zijnde een materieel rechtelijk element?

    'Family life does not include only social, moral or cultural relations (...); it comprises also interest of material kind.'

  • Welke procedurele elementen omvat het familie- en gezinsleven in de zin van art. 8 EVRM?

    • Ouders hebben er recht op tijdig te worden betrokken in gerechtelijke of administratieve procedures de verzorging van hun kind betreffende, zodat met hun zienswijzen nog terdege rekening gehouden kan worden bij het nemen van de beslissing. 
    • Onderdeel van het familie- en gezinsleven van pleegouders en pleegkind is dat zij, evenals de ouders, recht hebben op hoger beroep van een beslissing inzake een kinderbeschermingsmaatregel en dat zij zelf ook om zo'n kinderbeschermingsmaatregel mogen verzoeken. 
    • Tussen echtgenoten geldt dat familie- en gezinsleven niet onder alle omstandigheden inhoudt dat zij verplicht zijn met elkaar te blijven samenleven.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Voorbeelden van vragen in deze samenvatting

Welke rechtsbeginselen in het personen- en familierecht zijn er?
1
Wat houdt het beginsel van vrijheid in?
1
Wat houdt het beginsel van gelijkheid in?
1
Wat houdt het beginsel van verantwoordelijkheid in?
1
Pagina 1 van 37