Summary Thema's maatschappijleer Havo

-
305 Flashcards & Notes
14 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

This is the summary of the book "Thema's maatschappijleer Havo". The author(s) of the book is/are Bas Schuijt. This summary is written by students who study efficient with the Study Tool of Study Smart With Chris.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Thema's maatschappijleer Havo

  • 1 Parlementaire Democratie

  • Rechtsnormen?
    Alles wat door de overheid in de wet is vastgelegd
  • Waar ontstaan Rechtsnormen uit?
    1. Doelmatigheid: zorgen dat het maatschappelijk leven goed verloopt (rechts rijden)
    2. Dingen die de mensen belangrijk vinden. (Discriminatie of mishandeling)
  • Rechtvaardigheid?
    Gevoel van wat goed en fout is.
  • Rechtstaat?
    Burgers worden beschermd tegen machtsmisbruik van de overheid.
  • Publiekrecht:
    inrichting van de staat + relatie burgers en overheid
    1. staatsrecht = inrichting Nederlandse staat 
    2. bestuursrecht = Centrale verhouding burgers en overheid
    3. strafrecht = wettelijke straffen
  • Onderdelen privaatrecht
    1. Vermogensrecht =  alle zaken in geld uit te drukken
    2. Onderneminsrecht = bv’s nv’s
    3. Personen en famillie recht = trouwen, adoptie
  • Waarom is er een rechter?
    Je kunt je recht halen
    2. Je wordt beschermt tegen ongeoorloofd overheids optreden
    3. Geen eigen rechter spelen
  • klassieke grond rechten?
    Rechten die de overheid moet waarderen, als de overheid zo’n grondrecht van je schend, ga je naar de overheid.
  • 1.1 Politieke stromingen

  • Ideologie: Een samenhangend geheel van ideeën over de mens en de gewenste inrichting van de samenleving.

    Iedere ideologie heeft ideeën op het gebied van:
    • Waarden en normen
    • Sociaal economische verhoudingen
    • Machtsverdeling in de samenleving


    Nederland kent drie grote ideologieën of stromingen:
    • Liberalisme
    • Socialisme
    • Confessionalisme
  • Het liberalisme, socialisme en confessionalisme kun je indelen in:
    • Progressief en conservatief
    • Links en rechts: De visies op de rol van de overheid binnen de sociaal economische verhoudingen

    • Progressief: Vooruitstrevend (de maatschappij willen veranderen)
    • Conservatief: Behoudend (benadrukt vooral datgene wat al is bereikt en houden graag alles bij het oude)
    • Reactionair: Conservatieven die regels van vroeger terug willen
    • Rechts: Benadrukt de eigen verantwoordelijkheid en de vrijheid van mensen (de overheid moet zich hier rechts PASSIEF opstellen)
    • Links: Gaat uit van gelijkwaardigheid en wil dat iedereen gelijke kansen heeft op onderwijs, inkomen en werk (de overheid moet zich hierbij ACTIEF opstellen)
    • Politieke midden: Partijen die zowel veel linkse als veel rechtse standpunten hebben
  • Liberalisme vroeger:
    • Hun ideaal was persoonlijke en economische vrijheid
    • Waren tegen de hoge belastingen
    • Veel liberalen werden steeds conservatiever (behoudend), slechts een kleine groep bleef progressief (vooruitstrevend)


    Liberalen nu:
    • Vrijheid voorop, ze zijn voor de vrijemarkteconomie
    • De overheid moet op sociaal economisch gebied een kleine rol spelen en zich beperken tot kerntaken als defensie, onderwijs en de bescherming van de rechtsstaat en de klassieke grondrechten
    • Idealen: De vrijemarkteconomie komt niet in gevaar; mensen dragen zelf verantwoordelijkheid voor hun situatie; de uitkeringen blijven zo laag mogelijk
  • Socialisme vroeger:
    • Communisten en Marxisten: Wilde dat arbeiders door een revolutie alle macht zouden overnemen
    • Sociaaldemocraten: Wilde meedoen met de verkiezingen om zo te zorgen voor een goede sociale wetgeving


    Sociaaldemocraten nu:
    • Ze zijn niet tegen de vrijemarkteconomie, maar willen wel dat de overheid actief de zwakkeren in de samenleving beschermt
    • Verder vinden ze dat kennis, inkomen en macht eerlijker verdeeld moeten worden. Daarom zijn ze voor de verzorgingsstaat, omdat daarin sociale grondrechten wettelijk zijn vastgelegd
  • Confessionalisme vroeger:
    • Baseert zich op het geloof (confessie = geloofsovertuiging)
    • In Nederland is dit het Christendom


    Confessionalisme nu:
    • Harmonie: Dat organisaties, burgers en overheid moeten samenwerken
    • Gespreide verantwoordelijkheid: Dat mensen verantwoordelijk zijn voor elkaars welzijn
    • Naastenliefde: Dat we moeten zorgen voor de kwetsbaren in de samenleving
    • Rentmeesterschap: Dat de mensen goed moeten zorgen voor de aarde
    • Streven naar een zorgzame samenleving, waarin de overheid zo veel mogelijk overlaat aan het maatschappelijk middelveld
  • 1.2 Politieke partijen

  • Politieke partij: Bestaat uit een groep mensen met dezelfde ideeën over de manier waarop onze samenleving het beste bestuurd kan worden.
  • Politieke partijen verschillen in:
    • Actiegroepen: Houden zich bezig met een bepaalde doelstelling en voeren actie als ze dat nodig vinden
    • Belangenorganisaties: Behartigen de belangen van een bepaalde groep mensen


    Politieke partijen kun je weer onderverdelen in vijf soorten:
    1. Partijen op basis van een ideologie komen meestal voort uit een van de drie grote stromingen. Hun standpunten kun je beter begrijpen als je iets weet over de stroming waar ze bij horen
    2. One-issuepartijen richten zich op een aspect van de samenleving en hebben daar een duidelijk standpunt over
    3. Protestpartijen ontstaan uit onvrede met de bestaande politiek
    4. Populistische partijen ontstaan deels uit protest, maar hebben vooral de bedoeling op te komen voor de stem van de 'zwijgende massa'
    5. Niet-Democratische partijen zoals fascistische of rechts-extremistische partijen doen nauwelijks mee aan de verkiezingen. Het belang van de oorspronkelijke, autochtone bevolking staat centraal en hun standpunten zijn dikwijls sterk racistisch
  • Politieke partijen hebben een aantal belangrijke taken in onze democratie zoals:
    • Integratiefunctie: Op basis van allerlei wensen en eisen maken politieke partijen vanuit hun eigen ideologie een logisch samenhangend geheel van programmapunten die in het beleid omgezet kunnen worden. Deze partijprogramma verbindt mensen, waardoor de partij lange tijd kan bestaan.
    • Informatiefunctie: Politieke partijen informeren de kiezers, ook buiten verkiezingstijd over hun standpunten ten aanzien van verschillende kwesties. Hierdoor helpen zij burgers een mening te vormen.
    • Participatiefunctie: Politieke partijen proberen burgers te stimuleren om actief deel te nemen aan de politiek.
    • Selectiefunctie: Mensen die in de politiek willen, doen dat meestal via een bestaande partij of ze richten er zelf eentje op. Zonder politieke partij is het niet goed mogelijk om gekozen te worden.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Example questions in this summary

Waar ontstaan Rechtsnormen uit?
4
Rechtstaat?
4
Publiekrecht:
4
Onderdelen privaatrecht
4
Page 1 of 27