Thema's Maatschappijleer

by
373 Flashcards & Notes
9 Students

Study smarter with eFaqt summaries

  • Available on desktop, tablet, mobile & print
  • Questions with answers about the material
  • Access to 300 000 online summaries
  • Smart study features & timers for more results

Get this summary

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Samenvatting - Thema's Maatschappijleer

  • 2 rechtsstaat

  • Wat is een rechtsstaat?
    Een staat waarin burgers met grondrechten worden beschermd tegen macht en willekeur door de overheid.
  • Wat is een democratische rechtstaat?
    Een rechtsstaat die burgers een dubbele zekerheid biedt.
  • Wat is de trias politica en uit welke drie machten bestaat die?
    De trias politica is het uitgangspunt van drie staatsmachten die elkaar in evenwicht houden: rechtsprekende macht, wetgevende macht en de uitvoerende macht.
  • De bakermat van de trias politica is Montesquieu. Tegenwoordig spreken we van 'checks and balances'.De ministers zijn de uitvoerende macht, de onafhankelijke rechters zijn de rechtsprekende macht en het parlement is de wetgevende macht.
  • Wat is een constitutionele monarchie?
    Een monarchie waarin de macht van de koning is vastgelegd in de grondwet.
  • Wat zijn grondrechten?
    Rechten die zo fundamenteel zijn voor de vrijheid, de ontplooiing, het welzijn en de bescherming van het individu en van groepen, dat ze in grondwet zijn vastgelegd.
  • Wat houdt het legaliteitsbeginsel in?
    Dat de overheid alleen beperkingen mag opleggen aan de vrijheid van burgers als die beperkingen in wetten zijn vastgelegd en voor iedereen gelden.
  • Wat is een dictatuur?
    Een staatsvorm waarin één machthebber of één partij bepalen wat de regels zijn.
  • Wat is vrijheid?
    Het recht om te zeggen wat je wilt.
  • Wat is censuskiesrecht?
    Alleen mannen die directe belastingen betalen mogen stemmen.
  • Welke doelen heeft een grondwet?
    • Het aangeven van de begrenzing van de macht van de staat en daarmee de vrijheden van burgers garanderen.
    • Fundamentele rechten van burgers vastleggen.
    • Het aangeven hoe de belangrijkste organen van de staat in grote lijnen zijn georganiseerd.
    • De eenheid van de staat uitdrukken en zeggen dat de burgers, ondanks alle verschillen, toch één willen zijn en één willen blijven.
  • Wat is de horizontale werking van de grondwet?
    Verhoudingen tussen burgers onderling.
  • Wat is verticale werking van de grondwet?
    Verhoudingen tussen de burgers en de overheid.
  • Waaraan moeten wetten voldoen?
    • Ze moeten algemeen zijn en niet voor één persoon of situatie geschreven zijn.
    • Ze moeten duidelijk zijn.
    • Ze moeten haalbaar en uitvoerbaar zijn.
  • Wat is jurisprudentie?
    Het geheel van uitspraken door rechters.
  • Wat is de rechtsorde?
    Het geheel van rechtsregels en rechtsbeginselen én de manier waarop het recht is georganiseerd.
  • Wat zijn de twee redenen voor het opstellen van rechtsregels?
    • Doelmatigheid
    • Zedelijk bewustzijn
  • Wat is zijn de kenmerken van rechtsregels, sociale regels en morele regels?
    • Sociale regels beoordelen gedrag in termen van wel of niet rekening houden met anderen.
    • Morele regels beoordelen gedrag in de termen 'goed' en 'kwaad'.
    • Rechtsregels zijn gedragsregels die wettelijk zijn vastgelegd.


  • Wat is het verschil tussen privaatrecht en publiekrecht?
    • Privaatrecht regelt alle relaties tussen burgers onderling, hier is sprake van horizontale werking.
    • Publiekrecht regelt alle relaties tussen burgers en overheid, hier is sprake van verticale werking.
  • De regels van het privaatrecht wordt ook wel burgerlijk recht of civiel recht genoemd.
  • Waar bestaat het privaatrecht uit?
    • Het personen-en familierecht, regelt zaken tussen families.
    • Het ondernemingsrecht, regelt bijv. voorwaarden voor bv, stichting of vereniging.
    • Het vermogensrecht. regelt zaken die te maken hebben met vermogen.
  • Waar bestaat het publiekrecht uit?
    • Het staatsrecht, regelt de inrichting van de staat.
    • Het bestuursrecht, regelt de bestuursactiviteiten van de overheid.
    • Het strafrecht, hier staan alle wettelijke strafbepalingen in.
  • Wie is ook wel de vierde macht?
    Ambtenaren.
  • Wat is een dualistisch stelsel?
    Een stelsel waar vanuit het dualisme wordt gehandeld.
  • Wat houdt het onschuldvermoeden in?
    Een verdachte is onschuldig totdat het tegendeel bewezen is.
  • Wat is het strafprocesrecht?
    Alle handelingen van uitvoerenden zijn aan strakke regels gebonden.
  • De zes fasen van het strafproces:
    1. Aanhouding
    2. Opsporing o.l.v. een officier van justitie
    3. De vervolging door het OM
    4. De berechting van de rechters tijdens een openbare terechtzitting
    5. Eventueel hoger beroep en cassatie
    6. Uitvoering van de opgelegde straf
  • Verschil tussen staande houden en aanhouden:
    • Staande houden is het laten stilstaan en vragen naar je personalia.
    • Aanhouden is het arresteren en meenemen naar het politiebureau voor verhoor.
  • Hoe start de opsporing van de politie?
    Met het verhoren van de verdachte.
  • Het verslag hiervan is het proces-verbaal.
  • Wat mag de politie gebruiken tijdens een opsporingsonderzoek?

    Dwangmiddelen
  • Wat is het vervolgingsmonopolie?

    Het beslissen van de officier van justitie of een zaak voor de rechter wordt gebracht.
  • Wat is seponeren?
    Het besluiten om niet verder te vervolgen.
  • Wat is tenlastelegging?
    Het ontvangen van een brief van de rechter waarin staat wanneer je voor de rechter moet verschijnen en waarvan je beschuldigd wordt.
  • Wat is een pleidooi?
    Een toespraak van de advocaat.
  • Wat is in cassatie gaan?
    Kijken of het recht juist is toegepast.
  • Wat houdt de Lombroso-theorie in?
    Lombroso ging ervan uit dat crimineel gedrag erfelijk is en dat uiterlijke kenmerken hierbij een grote rol spelen.
  • Wat houdt de rationele-keuzetheorie van Marcus Felson in?
    De crimineel kiest steeds voor zichzelf de gunstigste optie.
  • Wat houden de sociobiologische theorieën van Edward Wilson in?
    Het menselijk gedrag wordt minstens zo sterk bepaald door genetische factoren als door opvoeding en cultuur.
  • Wat is de bindingstheorie van Travis Hirschi?
    Dat in ieder mens een misdadiger schuilt, maar dat sommigen geen binding (rem) hebben om hun crimineel gedrag onder controle te houden.
  • Hoe luidt de psychoanalytische theorie van Sigmund Freud?
    Dat elke psyche is opgebouwd uit drie delen: het id (het onderbewustzijn en het instinct), het ego (het bewustzijn dat je krijgt als je volwassen wordt) en het superego (het geweten, gevoelens van schuld en schaamte). Als deze drie niet in balans zijn, kan er crimineel gedrag ontstaan.
  • Wat houdt de aangeleerd-gedragtheorie in?
    Wanneer jongeren intensief contact hebben met anderen die al crimineel zijn, is de kans groot dat zij ook crimineel worden. 
  • Wat houdt de anomietheorie van Robert Merton in?
    Mensen vertonen eerder crimineel gedrag als ze er niet in slagen hun levensdoelen te bereiken.
  • Wat is de ne bis in idem-regel?
    Die zegt dat je nooit twee keer kan worden vervolgd voor hetzelfde vergrijp, ook al komen er nieuwe feiten naar boven.
  • De ne bis in idem-regel geldt niet voor moord.
  • Strafbepalingen bestaan uit:
    • Algemene bepalingen
    • Misdrijven
    • Overtredingen
  • De rechter mag nooit hoger straffen, alleen maar lager.
  • Meest voorkomende rechtvaardigingsgronden:
    • Noodweer: je beschermt jezelf of een ander tegen geweld.
    • Overmacht-noodtoestand: als je bijvoorbeeld het bordje 'verboden toegang' negeert om iemand te redden.
    • Ambtelijk bevel: als je een bevelende taak van politie hebt opgekregen.
  • Meest voorkomende schulduitsluitingsgronden:

    • Psychische overmacht: je handelt uit psychische gedachten.
    • Noodweerexces: je handelt uit paniek.
    • Ontoerekeningsvatbaarheid: als iemand echt niet verantwoordelijk gesteld kan worden voor wat hij doet (tbs).
    • Afwezigheid van schuld: Als er geen schuld aanwezig is bij de overtreding.
  • Soorten hoofdstraffen:

    • Geldboete
    • Taakstraf
    • Vrijheidsstraf, (bij misdrijven gevangenis, bij overtredingen hechtenis).
Lees volledige samenvatting
Maak nu je eigen eFaqt account aan voor toegang tot deze en duizenden andere hoge kwaliteit samenvattingen.

Example questions in this summary

Wat is een democratische rechtstaat?
1
Wat is een rechtsstaat?
1
Wat is de trias politica en uit welke drie machten bestaat die?
1
Wat is een constitutionele monarchie?
1
Page 1 of 89