Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering een planmatige aanpak

by (8e geheel gew. dr.)
ISBN-10 9023249860 ISBN-13 9789023249863
370 Flashcards & Notes
64 Students
  • This summary
  • +380.000 other summaries
  • A unique study tool
  • A rehearsal system for this summary
  • Studycoaching with videos
Remember faster, study better. Scientifically proven.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering een planmatige aanpak

  • 1 Planmatige bevordering van gezond gedrag

  • houd het health belief model rekening met demografische variabelen?
    ja
  • hoort locus of control bij protectie motivatie theorie?
    nee, health belief model
  • maladaptieve respons is gedrag dat niet goed is voor de gezondheid
    ja
  • de protectie motivate theorie is oorspronkelijk ontwikkeld om te onderzoeken bij welk angstniveau mensen het meest geneigd zijn tot preventieve actie
    ja
  • responseffectiviteit in de protectie motivatie theorie gaat over dat de aanbevolen respons leidt tot een vermindering van de dreiging
    ja
  • de theorie van gepland gedrag is gemaakt om gedrag te verklaren
    nee, gaat over de intentie van gedrag
  • de eerste 3 stappen van intervention mapping staan gelijk aan de eerste stap van GVO
    nee, andersom
  • intervention mapping heeft 5 stappen
    ja, programmadoelen, methoden, ontwerp, implementatie en evaluatie
  • het analyseren van de omgeving hoort bij intervention mapping
    nee, GVO is meer gericht op omgevingfactoren, determinanten analyse en gedrag
  • het formuleren van programmadoelen is de derde stap van intervention mapping
    nee, de eerste stap
  • 1.1 Inleiding

  • “Het aantal nieuwe personen met een gezondheidsprobleem in een bepaalde tijdsperiode, gedeeld door het aantal personen die in die periode leefden zonder dat gezondheidsprobleem.” Van welke maat is dit een omschrijving?

    a)DALY
    b)Incidentie
    c)Prevalentie
    d)QALY
  • GVO: Gezondheidsvoorlichting en Opvoeding
  • Gezondheidsvoorlichting:
    vakterm voor alle activiteiten die stimuleren dat mensen zich vrijwillig gezonder gedragen.
    verzamelterm voor breed scala interventies ter bevordering gezond gedrag.


    Gezondheidsbevordering is nog breder: combinatie voorlichting & omgevingsveranderingen
  • Risicofactoren van gezondheid kunnen worden onderscheiden in:

    a)Leefstijl en gedrag, bevolkingskenmerken, omgevingsfactoren
    b)Leefstijl en gedrag, omgevingsfactoren, persoonskenmerken
    c)Persoonskenmerken, bevolkingskenmerken, omgevingsfactoren
    d)Persoonskenmerken, sociale factoren, omgevingsfactoren
  • Wat verstaan we onder het begrip gezondheidsvoorlichting?
    Alle activiteiten die kunnen worden ondernomen om te stimuleren dat mensen op vrijwillige basis  'gezonder' willen en kunnen gedragen. De term omvat een breed scala aan interventies ter bevordering van gezond gedrag.
  • Planmatige gezondheidsvoorlichting is multidisciplinair:

    -          identificeren en begrijpen probleem

    -          verklaren gezond en ongezond gedrag

    -          beïnvloeden gedrag dmv voorlichting

    Bij gezondheidsbevordering ook nog:

    -          begrijpen en veranderen fysieke, maatschappelijke en politieke omgeving.

  • Om te bepalen of een verband aangetoond kan worden tussen gedrag en gezondheid zijn er verschillende wijzen van onderzoek. In een onderzoek naar de relatie tussen vetconsumptie en borstkanker zijn vrouwen met borstkanker en vrouwen zonder borstkanker ondervraagd over hoeveel vet ze gedurende hun hele leven gewoonlijk gegeten hebben. 

     Van welke onderzoeksmethode is hier sprake? 

    a)Case controlstudy

    b)Dwarsdoorsnede onderzoek
    c)Prospectief cohort onderzoek
    d)Randomizedcontrolled trial
  • Wat verstaat men onder gezondheidsbevordering?
    Dit is breder dan gezondheidsvoorlichting. Het omvat een combinatie van voorlichting en omgevingsveranderingen die (samen) gezond gedrag en gezonde leefcondities stimuleren.
  • Gezondheidsvoorlichting kenmerken:

    -          problemen waarbij gedrag een belangrijke rol speelt

    -          activiteiten gebaseerd op zorgvuldige analyse

    -          gedrag beïnvloeden op basis van theorieën over gedrag(sverandering)

     

  • Het aanleren van vaardigheden om zo meer vertrouwen te krijgen in jezelf om het gewenste gedrag uit te kunnen voeren, speelt in op de:

    a)Attitude

    b)Eigen effectiviteit
    c)Intentie
    d)Sociale omgeving
  • Noem drie aangrijpingspunten waar bevordering van gezond gedrag belangrijk is?
    Primaire preventie:
    Richt zich op voorkomen van een specifiek gezondheidsprobleem of categorie van aandoeningen en richt zich op het wegnemen van oorzaken of risicofactoren.Bijv. veilig vrijen (hiv en andere soa's), stoppen met roken (hart- en vaatziekten), hygiëne (voedselvergiftiging)

    Een medische preventie kan zijn:griepvaccinatie bij ouderen en risicogroepen.

    Primaire preventie is alleen mogelijk wanneer er voldoende kennis is over de oorzaken en deze te beïnvloeden zijn.

    Secundaire preventie of vroege opsporing
    Opsporen van een aandoening in een voorstadium, om zo tijdig gerichte behandeling  of gedrags- en omgevingsveranderingen in te kunnen zetten om erger te voorkomen.

    Bijv. screening borskanker, hielprik bij baby's, testen van werknemers op hart- en vaatziekten.


    Tertiaire preventie of zorg
    Richt zich op mensen die getroffen zijn door een ziekte of aandoening met als doel het beheersen van de aandoening of handicap of om verdergaande invalidering te voorkomen, om kwaliteit van leven te vergroten of zo goed mogelijk te behouden.

    Richt zich naast cure (poging tot genezing) ook op care (zorg voor de zieke).

    Bijv.: bevorderen van therapietrouwheid, hulp bij zelfmanagement van chronisch zieken (toepassing juiste eetgewoonten, bloedsuikercontroles en medicatie bij DM, bevordering van continuïteit van zorg (betere afstemming tussen verschillende hulpverleners.

  • Waar worden sterfte en ziekte aan verbonden met andere termen?

    -Stefte (mortaliteit)
    -Ziekte (morbiditeit)
  • Bij preventie en gezondheidsbevordering wordt onderscheidt gemaakt tussen een hoogrisicobenadering en een populatie benadering. Wat bedoelt men met de termen 'hoogrisicobenadering' en 'populatiebenadering'?
    Hoogrisicobenadering:
    Identificatie van een risicogroep op basis van bijv. erfelijkheid, veel voorkomen van risicogedrag, leeftijd of sociaaleconomische status.
    Wordt vooral gedaan wanneer het relatieve risico hoog is maar de prevalentie laag (dus wanneer en betrekkelijk weinig mensen zijn waarbij het risico verhoogd is).

    Populatiebenadering (preventieparadox):
    Benadering van de gehele populatie of een grote groep daaruit. Het gemiddelde relatieve risico is laag, maar prevalentie van het risico is hoog; er zijn veel mensen met een beperkt verhoogd risico.
  • Hoe zag ziet de Epidemiologische transitie eruit?

    -Epidemieën en hongersnood

      (…-1875)

    -Afnemendepandemieën

      (1875 – 1920)

    -Degeneratieve en welvaartsziekten
    -(1920 – 1970)
    -Delayed degeneratieveziekten

      (1970 - …)

  • Wat verstaat men onder prevalentie?
    Totaal aantal mensen met een ziekte, handicap of aandoening dat op een gegeven tijdstip in de bevolking aanwezig is; frequentie waarmee een bepaalde eigenschap in een bepaalde groep aanwezig is.
  • Hoe ziet de periodisering van de publieke gezondheid eruit?

    Voor 1750  Lokaal en incidenteel

    1750-1840  Medische Politie

    1840-1900  De liberale gezondheidszorg

    1900-1940    Sociale wetgeving, gemeentepolitiek en           verzuiling

    1945-1970  Wederopbouw en verzorgingsstaat

    1970-  Oplossing wordt deel van het probleem

  • Wat verstaat men onder universele preventie?
    Verbeteren van de gezondheid van totale bevolking of grote groepen daarbinnen. Richt zich op mensen die niet speciaal een probleem hebben. Het gaat hierbij dus om primaire preventie of populatiebenadering.
  • Hoe zag de publieke gezondheid van 1840 tot 1900 eruit?

    Wetenschappelijk

    lJenner: Pokkenvaccinatie
    lOprichting van de NMG in 1849
    lEpidemiologie en statistiek

     

    De openbare gezondheidsregeling:

    lSanitaire hervorming
    lVerbetering van vaccinatie
    lDe ‘vinding’ van de Volksgezondheid
    lNederland 1865: Het Geneeskundig  Staatstoezicht
     

    Belangrijke gezondheidsproblemen

    lInfectieziekten:  Cholera, Tyfus (abdominalis), malaria, pokken, meningitis etc.
    lVoedingsdeficiënties

     

    Sociaal

    lOpkomst van de burgerij
    lHegemonie van liberalisme
    De Sociale Kwestie
    Kiesrecht
    lIndustrialisering en groei van de steden
  • Wat verstaat men onder selectieve preventie?
    Richt zich op een bevolkingsgroep met een verhoogd risico met als doel de gezondheid van specifieke risicogroepen te verbeteren. Is een vorm van hoogrisicobenadering en secundaire preventie.

  • Public Health 1865 – 1910: Infectieziekten

    De trias van Robert Koch (introductie Hygiëne)

    Microörganisme is teisolerenuitallepatiënten met die ziekte
    Moet uit de patiëntteisolerenzijn en buiten de patiënt op tekwekenzijn
    Beënting met het microörganisme in anderegevoeligediersoort (inclusiefmens) moet het ziektebeeldweergeven.

     

    Ontdekking Anthrax (1881), tuberculose (1882), cholera (1883

     

    lLouis Pasteur:

    Sterilisatie

    Rabies vaccinatie in 1880’s

     

    lAlexander Fleming:

      antibiotica en penicillineuitbeschimmeld brood

  • Wat verstaat men onder geïndiceerde preventie?
    Richt zich op individuen die nog geen gediagnosticeerde ziekte hebben, maar wel beginnende klachten of symptomen. Doel, ontstaan of verdere gezondheidsschade voorkomen. Vorm van hoogrisicobenadering en secundaire preventie.
  • Public Healt van 1900 tot 1940:

    Belangrijke gezondheidsproblemen

    lTuberculose, tetanus, kinkhoest, difterie, Spaanse griep
    lHet nieuwe probleem van de ‘onmaatschappelijke burger’
    lHet probleem van degeneratie

     

    Sociaal- Maatschappelijk

    lGroeiende aandacht voor gedragsregulering (Woonscholen)
    lVerzuiling en de Kruis-organisaties

     

    Demografie

    lVerdereverstedelijking
    lLangerelevensduur
  • Wat verstaat men onder zorggerelateerde preventie?
    Gericht op individuen met ziekte, als doel ziektelast reduceren en complicatie of comorbiditeit voorkomen. Vorm van tertiaire preventie.
  • Hoe zag de staat van volksgezondheid eruit?

    Politiek en wetgeving

    lDe groeiende rol van de Gemeentepolitiek: De GGD’s
    lSanatoria
    lRegulatie van voortplanting (anticonceptie)
    lGezondheidswet (1901)
    lGezondheidsraad en RiVM
    lOngevallenwet (1901)
    lWoningwet (1901)
    lLeerplicht (1901)
    lZiektewet (1913)
    lWarenwet 1919)
    lZiekenfondsbesluit (1941)
  • Met voorlichting proberen we mensen te motiveren tot, trainen in, en te helpen bij gezond gedrag.
    Voorzieningen die kunnen bijdragen aan gezond gedrag kunnen zijn:
    • waterzuivering en riolering ter bevordering van hygiëne en tegen gaan van infectieziekten.
    • prijsmaatregelen om gezond gedrag te stimuleren.
    • voldoende sportgelegenheden.
    • consultatiebureaus.


    Met regelgeving probeert men door controle en sancties gezond gedrag af te dwingen. bijv.:

    • arbeidsomstandighedenwet.
    • Voedsel en Waren Autoriteit.
    • verplichting autogordels.
    • rookverbod openbare ruimten.
    • meldingsplicht besmettelijke ziekten.


    Het gaat bij gezondheidsbevordering om de juiste combinatie van verschillende soorten middelen, van voorlichting, voorzieningen en regelgeving.

  • De komst van de gezondheidsstaat in1945-70 kwam door?

    Belangrijke gezondheidsproblemen

    lHart- en vaatziekten: een epidemie ?
    lKanker
    l‘Ouderdom’
    lChronisch-degeneratieve aandoeningen
    l

    Politiek en wetgeving

    lSociale wind
    lHet Ziekenfonds (1941)
    lAOW, WAO (1967), AWBZ
    lGeleide economie in de zorg 1945-1958
    lExplosie van ziekenhuisbouw en -zorg na 1960
  • Een paar afkortingen: GVO: Gezondheidsvoorlichting en OpvoedingGGD: Gemeentelijke of Gemeenschappelijke GezondheidsdienstGGZ: Geestelijke GezondheidszorgRIVM: Rijks Instituut voor Volksgezondheid en MilieuNIGZ: Nederlands Instituut voor Gezondheidsbevordering en ZiektepreventieTNO: Toegepast Natuurwetenschappelijk OnderzoekSTIVORO: Stichting Volksgezondheid en RokenNIVEL: Nederlands Instituut Voor onderzoek van de EersteLijnsgezondheidszorg
  • Staat van volksgezondheid na 1970..?

    Door welvaartwordtallemaakbaar’:

    lDe beweging voor psychohygiëne
    lGrote bevolkingsonderzoeken (Screening en snelle laboratoriumtechnieken)
    lHet Rijksvaccinatieprogramma na 1952
    lFramingham, multifactoriële etiologie en het ontstaan van het begrip ‘Risicofactoren’
    lLeefstijl interventies: individualisering van risico’s
    lAntibiotica, hartbewaking en andere technologie

     

    Zelfstandigdenkendemens en dus

    lDe eerste twijfels

    Geneeskunde een gevaar voor de gezondheid

  • Er worden vijf niveaus van doelgroepen onderscheiden met daarin de personen die beslissingen nemen:
    1. Individueel niveau: zoals personen die risico lopen of patiënten,
    2. Interpersoonlijk of groepsniveau: zoals peers (computernetwerken), ouders, hulpverleners,
    3. Organisatieniveau: directeuren van scholen, managers in bedrijven,
    4. Community- of lokaal niveau: opinieleiders in wijken of dorpen, redacteuren van lokale kranten,
    5. Politiek- of samenlevingsniveau: politici en ambtenaren of besturen van werkgeversorganisaties.
  • Staat van volksgezondheid van 1970 tm 1990..?

     

    Belangrijke gezondheidsproblemen

    lNieuwe welvaartsziekten, nieuwe armoede ziekten?
    lDe vergrijzing van de bevolking
    lNieuwe gezondheidsbedreigingen vanuit milieu
    lDe infectieziekten komen terug
    lErfelijkheid: opnieuw op de agenda

     

    Is de oplossing een deel van het probleem geworden?

    lEconomisch
    lMedicaliserings- en technologiekritiek

    De patiëntenbeweging

     

    Groeiende overheidregulering van medische praktijk 1970 – 1985

    lZiekenhuizen

    lTechnologie bereikt grote hoogte

    lToenemend Geneesmiddelengebruik

    lOnderzoek: alles wat kan mag dat ook? (ethiek)

  • Stimuleren van gezond gedrag door: voorlichting, voorzieningen en regelgeving.
  • Noem 10 grote successen in de gez zorg;

    1.Vaccinaties
    2.Infectieziektebestrijding (antibiotica)
    3.Veiligheid op de werkplek
    4.Gezondemoeders en baby’s en kinderen
    5.Veilig en gezondvoedsel
    6.Familieplanning
    7.Fluorideringdrinkwater
    8.Verkeersveilligheidsmaatregelen
    9.Voorkomen HVZ door rookpreventie, vetinnamereductie en medischezorg
    10.Rookpreventiealgemeen: prijs, promotie, plaats, wetgeving, voorlichting en trainingen
  • Wat verstaat men onder PRECEDE/PROCEED?
    (Predisposing, Reinforcing, and Enabling Constructs in Educational Diagnosis and Evaluation / Policy, Regulatory, and Organizational Constructin Educational and Ecological Development.
    Een model voor planmatige gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering. Dit model omvat alle doelen, middelen en niveaus van gezondheidsbevordering.
    Met dit model wordt sterk de nadruk gelegd op het belang van een analyse van de beginsituatie in termen van kwaliteit van leven, van gezondheid, van gezond en ongezond gedrag en in termen van de determinanten van gedrag. Hierdoor vaststelling van prioriteiten en doelstellingen van interventies ter bevordering van gezond gedrag. Ook wordt er veel aandacht geschonken aan de evaluatie.
  • Historischegezondheidstrends in maatschappij

    Vergelijk Roken en nu obesitas

    -Vroeger ‘rijkeluisziekte’
    -Nu ‘Lage SES’-ziekte
    -Nu meer acceptatie, stoelen breder maken
  • Wat verstaat men onder Intervention Mapping?
    Is een beslissingsprotocol dat richtlijnen en werkdocumenten biedt om stapsgewijs op basis van wetenschappelijk bewijs en theorie interventies te ontwikkelen en implementeren.
  • Wat is de impact van obesitas op de maatschappij?

    Obesitas leidt tot ziektes:

    -Hart- en vaataandoeningen
    -Diabetes
    -Nierfalen
    -Gewrichtsschade
    -Diverse soortenkanker (darm, borst, alvleesklier, etc)
  • Implementatie: uitvoering zoals bedoeld
    Disseminatie: planmatige verspreiding
  • Wat zijn de gevolgen van obesitas voor de samenleving ?

    Obesitas leidt tot ziektes en dus:

    -Woningaanpassing  € WMO 
    -Meer zorg  € zorgkosten
    -Meer uitvaluit werk   € socialelasten
    -Minder participatie  psychischelasten
    -
  • Voor het ontwikkelen van interventies hebben we voldoende gegevens nodig over:
    • het gezondheidsprobleem
    • gezond en ongezond gedrag
    • persoonlijke determinanten van gedrag
    • omgevingsdeterminanten van gedrag
    • mogelijkheden voor implementatie en evaluatie
  • Met welke heilige 3 V's pakt de overheid overgewicht aan?

    De heilige 3 V’s

    -Voorschriften: wet en regelgeving
    -Voorzieningen: gezondekeusgemakkelijkekeusmaken
    -Voorlichting: informatievoorziening
     

    Voorschriften: wet en regelgeving

    -Zoutreductie in voeding
    -Verplichten tot voedingsetiketten
    -Verplichtinggemeentenopstellengezondheidsbeleid op overgewicht
     

    Voorzieningen: gezondekeusgemakkelijkekeusmaken

    -Aanlegfietspaden
    -Aanlegtrapveldjes
    -Stimuleringsfondsen: Sportimpuls
    -Aanstellenbuurtsportcoaches in gemeenten
    -Infrastructuuraanpassen: meerspeelgroen
    -StimulerenConvenant Gezond Gewicht

    Voorlichting: informatievoorziening

    -TV-spots Voedingscentrum
    -Vanuit RIVM en CGL
    -Lokaal: door GGD’en en thuiszorg 
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Example questions in this summary

benoem het verschil tussen primaire preventie, secundaire preventie (vroege opsporing) en tertiaire preventie of zorg.
9
mensen leren gedrag aan als er aan een bepaalde stimulus een beloning verbonden is. de drie theorien hierover heten?
8
Uit welke fases bestaat het innovatie besluitvormingsproces?
8
Wat maakt integraal onderdeel uit van PGG?
8
Page 1 of 72