Summary Class notes - Nieren & Urinewegen

-
219 Flashcards & Notes
5 Students
  • This summary

  • +380.000 other summaries

  • A unique study tool

  • A rehearsal system for this summary

  • Studycoaching with videos

Remember faster, study better. Scientifically proven.

PREMIUM summaries are quality controlled, selected summaries prepared for you to help you achieve your study goals faster!

Summary - Class notes - Nieren & Urinewegen

  • 1458601200 Ziekteleer

  • Wat is het verschil tussen prerenaal en postrenaal?
    Prerenale oorzaken zijn systemische afwijkingen, waardoor een afwijkende samenstelling van het bloed of een afwijkende bloeddruk ontstaan. Postrenaal wil zeggen dat er problemen zijn in de afvoerende urinewegen zoals obstructies of rupturen.
  • Op welke twee pijlers berust het concentrerend vermogen van de nier?
    De doorlaatbaarheid van de tubulaire wand en de osmotische gradiënt tussen het tubulaire lumen en het omringende hypertone merg.
  • Hoe ontstaat de filtratiedruk over het glomerulaire membraan?
    Hij bestaat enerzijds uit renale componenten, zoals de interstitiële hydrostatische druk in het kapsel van Bowman, maar ook uit componenten zoals de bloeddruk in de capillairen en de colloidosmotische druk van het bloedplasma.
  • Wat is diurese?
    Urinevorming of urineproductie. Hierbij maken we onderscheid tussen osmotische diurese en water diurese. Bij osmotische diurese is er meer urineproductie omdat er een minder groot verschil bestaat in de osmolariteit van het tubulus lumen en het medullair interstitium. Bij water diurese is er minder terug resorptie van water ter hoogte van de verzamelbuizen.
  • Wat gebeurd er als het proximale tubulus membraan beschadigd raakt?
    Het selectief vermogen verminderd waardoor grotere eiwitten kunnen passeren en de capaciteit van de tubulus tekort schiet. Hierdoor zal proteinurie ontstaan, dit zorgt voor verlaging van de colloidosmotische druk in het bloedplasma met als gevolg een verstoorde balans tussen filtratie en resorptie.
  • Wat kan allemaal leiden tot oedeemvorming?
    Zie tabel.
  • Wanneer kun je spreken van nefrotisch syndroom?
    Als naast glomerulaire proteïnurie ook hypoalbuminemie en oedeemvorming wordt vastgesteld. Bekende oorzaken zijn amyloïdnefrose bij het rund en hond en diverse glomerulopathiën bij de hond.
  • Wat is uremisch syndroom?
    Een overkoepelende term die gepaard gaat met aanzienlijk verlies van klarend vermogen van de nieren. Er is een verhoogd ureum gehalte maar het ziektebeeld wordt ook veroorzaakt door andere metabolieten uit de stikstofhuishouding.
  • Welke variabelen hebben invloed op de GFR?
    De hoogte van de effectieve filtratiedruk, de bloeddruk, de hoeveelheid en de kwaliteit van het filtrerend oppervlak.
  • Wat zijn de verschijnselen van uremisch syndroom?
    Verminderd bewustzijn, later braken en in het eindstadium sterk verminderd bewustzijn en soms zelf toevallen. Dit wordt uremische encefalopathie genoemd. Er is vaak ook een te hoge gastrine spiegel waardoor gastritis ontstaat met ulcers. Ook de trombo's werken minder goed in uremisch plasma waardoor nog meer bloedverlies in het MDK ontstaat (ook door ulcers).
  • Wat is secundaire renale hyperparathyreoïdie?
    Door chronische nierziekte zal door toenemende nierschade de activatie van vitamine D afnemen en hierdoor stijgt PTH. Hierdoor worden calcium en fosfaat uit been geresorbeerd. Bij chronische nierziekte is de nier veel minder gevoelig voor PTH en is er geen excretie van fosfaat. Op een gegeven moment slaat calcium neer in vooral de zure weefsels.
  • Wat gebeurd er in de opslagfase tijdens de mictie?
    De m. detrusor van de blaas is ontspannen door adrenerge stimulatie van de n. hypogastricus en hangt vrij in de buik. Het gladde spierweefsel van de interne sfincter spant aan door de n. hypogastricus. Het spierweefsel van de externe sfincter spant aan onder invloed van cholinerge n. pudendus.
  • Wat gebeurd er tijdens de ledigingsfase van de mictie?
    De m. detrusor spant aan door parasympatische innervatie van de n. pelvicus. Interne sfincter ontspant als gevolg van parasympatische inhibitie van de sympatische input. De externe sfincter ontspant door corticale controle.
  • Hoe zit het met de mictie bij vogels?
    De ureters zijn voorzien van een gespierde wand die peristaltiek vertoond. De ureters monden uit in de cloaca, in het urodeum. In de mucosa van de cloaca en aangrenzende einddarm treedt terugresorptie van natrium en water op. Vogels kunnen dus niet zo goed tegen grote hoeveelheden zout.
  • Wat zijn de oorzaken van incontinentie?
    1. Onvoldoende aanspanning van de sfincter
    2. Afwijkende anatomie van de urinewegen
    3. Toename van de blaascontractiliteit
    4. Blaasparalyse
  • Wat is dysurie?
    Een afwijkend mictiepatroon zoals vaak kleine beetjes plassen of een herkenbaar pijnlijke, verhoogde aandrang of persen. Bij dysurie is de lokalisatie van de aandoening eenvoudig te bepalen omdat de mictiereflex door de blaas en urethra wordt bepaald. In geval van dysurie, die secundair is aan een obstructie van de urethra, kan bij het lichamelijk onderzoek een zeer gespannen volle blaas worden gepalpeerd.
  • Wat zijn de globale oorzaken voor hematurie?
    1. Probleem met bloedstolling. Dan zou je elders symptomen zien als een bloedneus of puntbloedingen.
    2. De vaatwand is ergens in de urogenitale tractus beschadigd. Dit kan komen door trauma, ontsteking of een tumor en kan lokaal of diffuus zijn. 
  • Welke factoren bevorderen de vorming van urolieten?
    De belangrijkste is de concentratie van minerale bestanddelen, die op hun beurt weer beïnvloed worden door het aanbod via voer, de stofwisseling en mate van uitscheiding in de urine. De concentratie van de urine zelf speelt ook een rol, hoe hoger het S.G. des te hoger de kans op uitkristalliseren. Ook de pH waarde speelt een rol.
  • Welke belangrijke urolieten zijn er?
    • Struviet, vooral in alkalische urine want kan ontstaan bij ontsteking omdat bacteriën ureum omzetten in urease en dat vormt ammoniak. Opname van bepaalde mineralen kan ook een rol spelen.
    • Calciumhoudende stenen(calciumoxalaat) vooral in zure urine bij hond, kat en paard. Hypercalciëmie kan een rol spelen maar meestal is niet duidelijk wat de oorzaak is.
    • Uraatstenen vooral bij vogels maar ook bij zoogdieren met een leveraandoening waardoor ureum niet meer goed wordt omgezet.
    • Cystinestenen ontstaan als de resorptie van cystine in de tubuli gestoord is door een aangeboren afwijking. Vooral bij mannelijke dieren met een rasdispositie. 
  • Wat zijn de gevolgen van urolieten?
    Ze predisponeren voor urineweg infecties en kunnen de urethra maar ook de ureter afsluiten. Volledige afsluiting van beide ureters of urethra heeft ernstige gevolgen voor de GFR. Verwijding van de blaas kan zorgen voor hypertrofie van de m. detrusor, blaasruptuur of verlamming. Obstructie van de ureter kan zorgen voor een hydronefrose.
  • Wat is de therapie bij urolieten?
    Verhogen van de wateropname, aangepast dieet kan succes hebben bij struviet, door het reduceren van het magnesium en fosfaatgehalte en het stimuleren van de zuurexcretie kunnen struvietstenen in z'n geheel oplossen.
  • Wat gebeurd er bij een afsluiting van de urethra?
    Snel een ernstige levensbedreigende situatie. De druk in de urinewegen stijgt zo sterk dat de urineproductie stil valt. Dit leidt tot ernstig postrenaal nierfalen. Ook de blaas en soms zelf de ureter kan scheuren. Dit kan lokaal een heftige ontsteking induceren (urineus flegmoon).
  • Waar zit een urethraobstructie bij de kater meestal?
    Ter hoogte van het distale penis punt, treedt veelal secundair op aan plugvorming.
  • Wat zijn de verschijnselen van urethraobstructie bij de kater?
    Frequente bezoeken aan de kattenbak gepaard met heftige vocale pijnuitingen, bij palpatie een pijnlijke en overvulde blaas. Bestaat de aandoening langer dan krijg je systemische verschijnselen door nierfalen: algehele malaise, anorexie, braken en neurologische verschijnselen.
  • Wat is de therapie bij urethraobstructie van de kater?
    Eerst proberen de plug terug te spoelen naar de blaas d.m.v. katheterisatie. Je moet dan eerst de blaas wat leger maken door subcutane blaaspunctie. Pas als de urineproductie weer op gang is gekomen en eventuele metabole afwijkingen inclusief de hyperkaliëmie zijn verdwenen kan chirurgie overwogen worden.
  • Wat is dyssynergie?
    Als de interne sfincter niet kan ontspannen, kan ontstaan door een obstructie.
  • Hoe zit het met urethra obstructies bij herkauwers?
    Vooral bij mannelijk gecastreerde dieren. De afsluiting wordt bijna altijd veroorzaakt door concrementen. Deze lopen meestal vast in de processus urethralis aan de punt van de penis.
  • Wat zijn de verschijnselen bij een urethra obstructie bij herkauwers?
    Frequentie, niet succesvolle pogingen om te plassen. Ze maken trappende bewegingen naar de buik en vertonen koliekverschijnselen. Koliek bij mannelijke herkauwers is sterk indicatief voor een urethraobstructie.
  • Welke dieren zijn gepredisponeerd voor een blaasruptuur?
    Kater, reu en hengstveulen door de lange nauwe urethra. Bij een blaasruptuur lekt urine naar de buikholte en dan ontstaat een postrenaal nierfalen, omdat de hierin aanwezige metabolieten via het peritoneum weer in het plasma worden opgenomen. Door recirculatie stijgt onder andere de concentratie van creatine, ureum en kalium. De vrije in de urine kan ook een steriele peritonitis veroorzaken.
  • Wat zijn de verschijnselen van een blaasruptuur bij de kat?
    Geheel of gedeeltelijk achterblijven van mictie of hematurie. Treedt vaak op na aanrijdingstrauma. Na enige tijd ontwikkelen systemische verschijnselen, en krijg je een positieve undulatie test. Buikpalpatie zal steeds pijnlijker worden en de blaas is vaak niet te palperen. Ook kun je met een echo vrij vocht in de buik vinden.
  • Wat is een ectopische ureter?
    Die monden niet uit in de blaas, maar in de blaashals, de urethra of de vagina. Je kan onderscheid maken tussen een intramurale ureter( als de ureter nog een stuk door de blaas loopt) en een extramurele ureter. Door een verhoogde urine druk zijn de ureters meestal verwijd en kan een hydronefrose ontstaan. De verschijnselen treden vooral op bij jonge vrouwelijke dieren en bestaan uit ongecontroleerd verlies van urine.
  • Wat is de oorzaak van blaasverlamming bij het paard?
    Bijna altijd is de oorzaak gelegen in het ruggenmerg bijvoorbeeld door EHV-1. De behandeling van een overloopblaas in symptomatisch en bestaat uit katheteriseren, het voorkomen van urine weg infecties en een secundaire dermatitis (urineus eczeem).
  • Wat is de oorzaak van blaasverlamming bij GD?
    Kan zijn in het ruggenmerg door druk van buitenaf (hernia nuclei pulposi) maar vooral door langdurige overvulling van de blaas, meestal als complicatie van een urethraobstructie. Als behandeling kun je katheritiseren of de blaasspier stimuleren met parasympaticomimetica.
  • Waardoor ontstaat sfincterincompetentie bij de hond?
    Voornamelijk bij gecastreerde teven doordat de oestrogeenhuishouding deels verantwoordelijk is voor de interne sfincter. De meeste dieren zullen aanvankelijk goed reageren op sympaticomimetica en hormoon preparaten maar de incontinentie wordt geleidelijk erger.
  • Wat zijn de verschijnselen van een bacteriële cystitis?
    Pollakisurie, strangurie en hematurie. Bij een chronische cystitis is de blaaswand verdikt. Diagnose stel je met urine onderzoek, een hoge pH of een afwijkend sediment zijn afwijkend.
  • Wat zijn de verschijnselen van idiopathische blaasontsteking?
    Bij katten jonger dan 10 jaar, deze katten zoeken vaak een andere plek op om te plassen. Behalve hematurie en een opvallend hoog soortelijk gewicht zijn er geen verdere afwijkingen. Het is dus een diagnose per exclusionem. Je kunt NSAID's geven of een parasympaticolyticum. De klinische verschijnselen verdwijnen ongeacht behandeling binnen 1 week.
  • Hoe ontstaat cystitis bij het rund?
    Meestal in aansluiting op de partus en is gerelateerd aan een blaasverlamming. Beschadigingen in de blaas en urethra bevorderen het aanslaan van bacteriële infecties. Dit zijn bijna altijd ascenderende infecties. Ze lozen vaak kleine hoeveelheden troebele, onaangenaam ruikende urine, 10 dagen antibiotica.
  • Wat doe je bij een functietest van de nieren?
    Je volgt de renale klaring van een stof. Deze stof moet alleen via glomerulaire filtratie worden uitgescheiden. Hiervoor wordt creatinine gebruikt. Dit doe je met het urine volume/min keer de creatine in de urine gedeelde door de creatinine in het bloed. Dit geeft een lineair verband is en bij de hond 2.5 tot 4 keer het lichaamsgewicht.
  • Wat zijn niercysten?
    Rond, dunwandige bulten gevuld met helder vocht en variabel in grootte. Ze komen aangeboren voor, maar worden vaker secundair gezien bij uiteenlopende nieraandoeningen. Als cysten klein zijn ontstaan meestal geen verschijnselen, meestal worden ze in verloop van de tijd groter en dit gaat uiteindelijk gepaard met ernstig nierfunctieverlies en secundaire veranderingen.
  • Wat is hydronefrose?
    Een verwijding van het nierbekken (en ureter) door urinestuwing. Komt aangeboren en secundair voor. Wordt meestal veroorzaakt door afsluiting van de ureter. Eerst ontstaat drukatrofie van het merg en tenslotte de schors. De nier zal dan sterk vergroot zijn met een zeer dunne wand waarin nauwelijks nierweefsel te herkennen is. Dit kan zich alleen ontwikkelen als de aandoening eenzijdig is. Bij GD hoeft het niet altijd verschijnselen te veroorzaken. Behandeling is alleen zinvol as het nierparenchym nog niet volledig geatrofieerd is.
  • Wat is amyloïdose?
    Een stapelingsziekte die meestal in de nier plaatsvindt. En dan vooral in glomerulus of in het merg. Dit noem je glomerulaire of medullaire amyloïdose.
  • Hoe ziet amyloïdose in de nier eruit?
    De nieren zijn vergroot en hebben bleke tot gele, soms grijs-witte kleur (zwavelnier). Op sneevlakte is de nier enigzins korrelig en er zijn in de nierschors kleine doorschijnende puntjes zichtbaar. Het sneevlak is vaak vochtig.
  • Wat zijn verschijnselen van een glomerulaire amyloïdose?
    Ernstige proteïnurie die leidt tot oedeemvorming. Uiteindelijk ontstaan meer metabole afwijkingen zoals uremisch syndroom. Dan is de ziekte zover gevorderd dat de prognose slecht is. Bij tijdige opmerking kan het nog gestabiliseerd worden.
  • Wat zijn de verschijnselen van medullaire amyloïdose?
    Geen proteïnurie maar het onvermogen tot concentreren van de nier kan wel leiden tot Pu/Pd. Stabilisatie kan doorgaans niet worden bereikt maar het kan wel symptomatisch behandeld worden. Bij het rund is vooral oedeem zichtbaar maar de prognose is infaust want het kan niet behandeld worden.
  • Hoe ontstaat een glomerulonefritis?
    Meestal door het vastlopen van van antigeen-antilichaamcomplexen die gevormd worden bij allerlei systemische aandoeningen die via de circulatie de glomerulus worden ingevoerd. Naast het vastlopen van complexen kunnen ook antilichamen worden gevormd tegen het glomerulaire basaalmembraan.
  • Welke vormen van glomerulonefritis zijn er?
    • Proliferatief: is gekenmerkt door een toegenomen aantal ontstekingscellen in het mesangium
    • Membraneus: is gekenmerkt door verdikking van de basaalmembraan
    • Kan ook beiden voorkomen
  • Wat zijn de verschijnselen van een glomerulonefritis bij de hond?
    Spieratrofie en uiteindelijk ascited door een aanhoudende proteïnurie die soms gepaard gaat met hematurie. Bij een ernstige glomerulonefritis zal op den duur ook uremisch syndroom optreden. De diagnose kan worden gesteld als er sprake is van aanzienlijke en persisterende proteinurie zonder aanwijzingen voor een pre of postrenale oorzaak. Karakteriseren kan alleen met histologisch onderzoek van een biopt. Therapie is met een nierdieet en eventueel een ACE-remmer, de behandeling moet eerst gericht zijn op het wegnemen van de primaire oorzaak.
  • Wat is het porcine dermatitis en nefritis syndrome?
    Een aandoening die het varken die fataal kan verlopen bij gespeende biggen en varken van 8-14 weken. Het heeft te maken met het circovirus 2 en slechte omstandigheden. Het wordt gekarakteriseerd door een necrotiserende vasculitis zichtbaar als lokale laesies in de huid. Diagnose met histologisch onderzoek, geen therapie, contact met andere dieren verminderen.
  • Hoe kan een tubulo-interstitiële nefritis ontstaan?
    De tubulus speelt een centrale rol in de uitscheiding van allerlei stoffen dus hematogeen aangevoerde stoffen en tubulair gemetaboliseerde toxinen van uiteenlopende aard kunnen beschadigingen veroorzaken. Ook is de tubulus erg gevoelig voor hypoxie. De reden voor deze verhoogde gevoeligheid is omdat de tubulus erg metabool actief is.
  • Hoe ontstaat een non-purulente interstitiële nefritis?
    Hematogeen aangevoerde (infectieuze agentia) spelen vooral een rol. Eerst alleen rondom de vaten maar treedt daarna haardsgewijs op in het interstitium. Met name bij pluimvee komt dit veel voor (NCD, vogelgriep, IBV). Beschadigingen van voornamelijk de perilobulair verlopende verzamelbuizen en medullaire coni gaan gepaard met verschijnselen zoals afwijkende ontlasting. Specifieke therapeutische maatregelen zijn beperkt, goede verzorging helpt.
Read the full summary
This summary. +380.000 other summaries. A unique study tool. A rehearsal system for this summary. Studycoaching with videos.

Example questions in this summary

Wat is het verschil tussen prerenaal en postrenaal?
1
Op welke twee pijlers berust het concentrerend vermogen van de nier?
1
Hoe ontstaat de filtratiedruk over het glomerulaire membraan?
1
Wat is diurese?
1
Page 1 of 55